ABD-Çin Ticarette 60 Milyar Dolarlık Gümrük İndirimi Anlaşması

ABD ile Çin, iki ülke arasındaki ticarette toplam 60 milyar dolarlık üründe gümrük vergilerini düşürme konusunda uzlaşmaya vardı. Beyaz Saray ve Pekin, her bir tarafın yaklaşık 30’ar milyar dolarlık mal listesini yayımladı; indirim oranları ve uygulanma takvimi ise kesinleşmedi.

Görüşmeler, geçen haftaki liderler zirvesinin ardından hız kazandı. Taraflar, misilleme sürecinin ardından ilk kez geçen yıl ilan edilen ticaret ateşkesini uzatarak yeni bir adım attı; bu uzlaşmanın süresi kasım ayında dolması planlanan mekanizmayı Ocak sonuna kadar genişletti.

İndirim Listelerinin Kapsamı ve Amaçları

Washington’ın yayımladığı listeye göre ABD, 77 ürün kategorisinde gümrük vergilerini azaltma niyetinde. Bu kategoriler arasında havai fişekler, Noel süsleri ve ağaç ışıkları, yapay çiçekler, ev eşyaları, çocuk oto koltukları, oyuncaklar, spor malzemeleri, sofra takımları, battaniyeler, çarşaflar, kahve makineleri ve ekmek kızartma makineleri gibi küçük ev aletleri bulunuyor.

Çin’in açıkladığı ithalat listesi ise 1600’den fazla ABD menşeli ürünü kapsıyor: mısır, buğday, sorgum, et ürünleri (sığır, domuz, kümes hayvanları), deniz ürünleri, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve küspeler, viski, tıbbi cihazlar, kozmetikler, tomruk ve ahşap ürünleri ile kömür bunların arasında yer alıyor.

Tarımsal Ürünler ve Soya Fasulyesi Meselesi

Soya fasulyesi tartışması öne çıktı: Reuters’a göre, Çin’in yayımladığı indirim listesinde ABD’nin en büyük tarımsal ihracat kalemlerinden soya fasulyesi yer almadı. Halen Çin pazarında ABD menşeli soya fasulyesi %10 ek gümrük vergisine tabi ve sektör temsilcileri, bu maliyetin özel sektör kırma tesisleri için zorlayıcı olduğunu belirtiyor.

Buna karşın Pekin, geçen yıl varılan mutabakat kapsamında yılda 25 milyon tonluk alım taahhüdüne uygun şekilde büyük ölçekli soya alımlarını sürdürüyor. Çin devletine ait şirketler Sinograin ve COFCO, Beyaz Saray’ın açıkladığı yıllık kotanın yaklaşık yarısına denk gelen 12 milyon tondan fazla Amerikan soya fasulyesi satın aldı. Çin tarafı henüz yıllık alım hedefini resmi olarak teyit etmedi.

Kömür, Enerji ve Diğer Sektörel Anlaşmalar

Zirve kapsamında ayrıca Çin’in 2027 ve 2028’de yılda en az 10 milyon metrik ton ABD kömürü ithal edeceği kararlaştırıldı; bu miktar Çin’in yıllık kömür ithalatının yaklaşık %2’sine denk geliyor. Listede LNG ve petrol yer almadı.

Çin Ticaret Bakanlığı, Amerikan kömürü ithalatının iç piyasayı destekleyeceğini ve ABD kömür sektörüne gelir ile istihdam sağlayacağını belirtti. İki ülke ayrıca yıl sonundan önce toplanacak bir tarım çalışma grubu kurma kararı aldı.

Diğer İşbirliği Alanları ve Piyasaya Yansımalar

Liderler, yapay zeka alanında olası olaylar için doğrudan iletişim kanalı kurulması konusunda anlaşmaya vardı ve kasım ayı sonuna kadar takip diyaloğu yürüteceklerini kararlaştırdı. Ayrıca Çin, yabancı (ABD sermayeli dahil) finansal hizmet kuruluşlarının ülkede şube açma ve faaliyet izinlerini inceleyip onaylama taahhüdünde bulundu. İki ülke arasında doğrudan uçuş sayısını artırmak için görüşmeler sürecek.

Finansal piyasalara etkiler hemen görüldü: Zirve kararlarına rağmen yatırımcıların somut ayrıntıları yetersiz bulması ve ABD Kongresi’ndeki teknoloji kısıtlamaları endişeleriyle Şanghay ve Shenzhen borsalarını izleyen CSI300 endeksi %2’den fazla düşerek bir yılın en düşük seviyesine indi.

Özetle, anlaşma ticaret ilişkilerinde bir yumuşama sinyali verirken, bazı kilit kalemlerde (ör. soya fasulyesi) belirsizlik sürüyor; detayların netleşmesi piyasa ve sektör tepkilerini belirleyecek.