İklim değişikliği için sera gazları artıyor

İklim Değişikliği ve Sera Gazları Raporu

Sera gazlarının atmosferdeki birikimi, iklim değişikliğinin temel nedenleri arasında yer alarak artış göstermeye devam ediyor. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2025 yılına dair yayımladığı raporda, karbondioksit ve diğer sera gazlarının yoğunluğunun, ölçümlerin başladığı dönemden bu yana hiç görülmemiş seviyelere ulaşacağına dikkat çekti.

WMO’nun raporunda, atmosferdeki küresel ortalama karbondioksit konsantrasyonunun 2025 yılında milyonda 426,8 parçaya (ppm) ulaşacağı ifade edildi. Bu seviyenin, 1750 yılındaki sanayi öncesi miktarın yüzde 153’ü olduğu kaydedildi. Ayrıca, insan faaliyetleri ile bağlantılı olarak metan ve azot protoksit konsantrasyonlarının da rekor seviyelere çıktığı bildirildi.

KARBONDİOKSİT ARTICA HIZI ÜÇ KATINA ÇIKTI

Raporda, her yıl atmosfere salınan toplam karbondioksitin yaklaşık yarısının atmosferde kalmaya devam ettiği, geri kalan kısmının ise kara ekosistemleri ve okyanuslar tarafından emildiği belirtildi. 1960’lı yıllarda yıllık ortalama 0,8 ppm olan karbondioksit artış hızının, 2011-2020 döneminde 2,4 ppm’ye çıktığı ifade edildi. Ayrıca, 2024 ile 2025 yılları arasında atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonunun 2,8 ppm artması bekleniyor.

WMO’DAN AŞIRI HAVA OLAYLARI UYARISI

WMO Genel Sekreter Yardımcısı Ko Barrett, sera gazlarının atmosferde daha fazla ısıyı hapsetmesi nedeniyle aşırı hava olaylarının yanı sıra ekonomik ve sosyal risklerin arttığını belirtti. Kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana gördüğümüz en sıcak 11 yılın geride kaldığını hatırlatan Barrett, mevcut eğilimin devam edeceği öngörüsünde bulundu. Karbondioksitin atmosfere uzun süre kalması, bu gazın küresel iklim üzerindeki etkilerinin yüzyıllar boyunca sürebileceğini vurguladı.

EL NİNO VE ORMAN YANGINLARININ ETKİSİ

WMO Kıdemli Bilim Sorumlusu Oksana Tarasova, 2024-2025 döneminde karbondioksit artış hızının daha ılımlı gerçekleşmesinin, karasal karbon yutaklarının toparlanması ve yangınlardan kaynaklanan emisyonların azalması ile ilişkili olduğunu belirtti. Tarasova, 2023-2024 döneminde yaşanan güçlü El Niño olayının, daha yoğun kuraklıklara, bitki örtüsünün kurumasına ve orman yangınlarının artmasına neden olduğunu ifade etti. Bu koşulların biyosferin karbon emme kapasitesini düşürdüğünü ve yıllık 2,8 ppm’lik artışın fosil yakıt kullanımından kaynaklı emisyonların boyutunu gözler önüne serdiğini söyledi.

2026’DA ARTIŞIN SÜRMESİ BEKLENİYOR

Tarasova, 2026 yılında fosil yakıt kullanımının devam etmesi ve karasal karbon yutaklarını etkileyebilecek güçlü bir El Niño olayının gelişmesi ile birlikte atmosferdeki karbon konsantrasyonlarının daha da artabileceğini değerlendirdi. Raporda sunulan veriler, sera gazlarının atmosferde birikmesinin küresel ısınmayı uzun vadede desteklemeye devam ettiğini gösterirken, emisyonların azaltılması ve doğal karbon yutaklarının korunmasının önemine de vurgu yapılıyor.