birleşmiş milletler raporunda küresel ısınma uyarısı

Küresel Isınma Tehlikesi Önümüzde

Küresel ısınma sorunu dünya genelinde daha fazla dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler tarafından yayımlanan bir raporda, dünya üzerindeki buzul alanlarının ciddi bir erime tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtildi. Rapora göre, küresel ısınmanın ilerleyen dönemlerinde sıcaklıkların 1 derece seviyesinin altına çekilmesi gerektiği tespit edildi.

Kriyosfer Kalıcı Hasar Alabilir

Rapor, kar ve buzul kaybının kalıcı hale gelmesinin, Paris İklim Antlaşması’nın 1,5 derece hedefinin aşılmasının yönetilebilir olmadığını ispatladığını vurguladı. Dünya, sanayi öncesi döneme göre 1,3 derece ısınırken, sera gazı emisyonlarının kontrol altına alınamaması ve doğanın korunamaması, bilim insanlarını yüzyıl sonu ısınmasının 1,5 derecede tutulması için bir miktar aşımın kaçınılmaz olduğu sonucuna götürdü.

Mevcut Politikalar Okyanus Dolaşımını Etkileyebilir

Bilim insanları, dünya üzerindeki tüm buz ve karın bulunduğu kriyosferin aşırı etkilerden etkilenmesi durumunda, sıcaklıkların bu eşiğin üzerinde kalmasının çok kısa sürede mümkün olduğunu ifade etti. Ayrıca, uzun vadeli ısınmayı 2150 yılına kadar 1 derece seviyesine çekebilmek için, atmosfere ısıtan karbonun yeterince uzaklaştırılması gerektiği vurgulandı. Rapor, mevcut politikaların 3 derecelik sıcaklıklara ulaşmasının permafrostun erimesine, okyanus dolaşımında ciddi bozulmalara ve yaygın asitlenmeye yol açabileceğine dikkat çekti.

Son bilimsel çalışmalar, deniz buzunun önceki düşüncelerden daha yavaş toparlandığını göstermektedir. Uluslararası Kriyosfer İklim Girişimi ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından hazırlanan raporda, küresel sıcaklıkların 1,5 dereceye düşürülmesi durumunda bile buzul erimesinin deniz seviyelerinde yükselmeye ve su güvenliğinde tehditler oluşturmaya devam edeceği belirtildi.

Buz Örtüleri Altı Kat Daha Hızlı Eriyor

Raporda yer alan bilgilere göre, kriyosfer iklim sisteminin en hassas parçasıdır ve kaybı tüm gezegeni etkilemektedir. Buzulbilimci James Kirkham, bu yıl Nepal-Çin sınırında kaydedilen büyük ve yıkıcı bir çığ kıyametinin binlerce insanın ölümüne neden olduğunu ve Nepal’in ekonomik zararının gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 10’una karşılık geldiğini aktardı. İsviçre, son beş yılda buzul kütlesinin yüzde 20’sini kaybetmiştir ve önümüzdeki on yılda dünya çapında birçok buzulun yok olması beklenmektedir.

Bu rapor, dünya liderlerinin ve diplomatların COP iklim konferansı için Türkiye’de toplandığı dönemde yayımlandı. Rapor, buz örtülerinin kaybı ve permafrostun çözülmesinin, deniz seviyesi yükselmeleri ile birlikte gezegeni ısıtan gazların artmasına yol açacağına vurgu yaptı. Tarihsel ısınmaya hala tepki veren buzul kütlelerinin, uzun vadeli ısınmanın 0,8 dereceye düşmesi durumunda mevcut hacimlerinin yalnızca yaklaşık yüzde 70’ini koruyabileceği kaydedildi.

Dünyanın Emisyonları Acilen Azaltılmalı

Grönland ve Antarktika’yı kaplayan buz örtülerinin, aşımın kısa sürdüğü ve sıcaklık artışının 1,5 dereceye döndüğü senaryolar dahi dahil olmak üzere, buz kaybetmeye devam edeceği ifade edildi. Bilim insanları, kutup buz örtüleri için güvenli bir sıcaklık sınırının, küresel ısınmanın 1 derece seviyesine çok daha yakın olması gerektiğini belirtti. Kirkham, kar ve buzun, ısınmanın ani artışlarına hızla tepki verdiğini, özellikle geri döndürülemez değişimlerin yaşandığı durumlarda sistemlerin toparlanmasının uzun yıllar alacağını ifade etti.

Geçen ay yayımlanan bir Birleşmiş Milletler Çevre Programı raporuna göre, sıcaklıkların sanayi öncesi dönemden 1,7 derece yukarı çıkmasını engellemek için, emisyonların 2030 yılına kadar yüzde 18, 2035 yılına kadar ise yüzde 45 oranında azaltılması gerektiği sonucuna varıldı. Rapor, 1,5 derece üzerindeki sıcaklıkların olumlu sonuçlar doğurmadığını ortaya koydu. Kriyosfer raporu, mevcut politikaların 2,8 derecelik küresel ısınmaya yol açması durumunda, dağlardaki buzul kütlesinin yüzde 10’un altına düşeceğini kanıtladı. Isınma 1,5 dereceyle sınırlı kalırsa, buzul kütlesinin yaklaşık yüzde 20 ila 35’inin korunacağı belirtildi.

Geri Dönülemez Hale Gelebilir

Buzullar, insanlığın dörtte biri için su kaynağı olan Hindu Kush Himalayaları, mevcut politikaların buz kütlesinin yalnızca yüzde 41’ini bırakacağını, ısınmanın 1,5 derece ile sınırlandırılması halinde ise yüzde 83’ünün kalacağını ortaya koydu. İklim bilimci Bill Hare, düzensiz ısınma sürecinin geri döndürülemez hale gelmesinin hem bölgesel hem küresel sonuçları olduğunu ifade etti. Değişen iklimin bu durumun temelinde yatan nedenler olduğunu belirtirken, iklim eylemi zayıflatmayı başaran hükümetleri ve fosil yakıt yöneticilerini kararlarının sonuçları üzerinde düşünmeye davet etti.