AK Parti’nin 13. Yargı Paketi ile Nafaka Düzenlemesi

Nafaka meselesi uzun süredir gündemde kalmaya devam ediyor ve devlet organları bu soruna yönelik çözüm arayışlarını yoğunlaştırdı. AK Parti grubu da bu alanda kapsamlı bir çalışma yürütüyor; Grup Başkanı Abdullah Güler liderliğinde, kamuoyunda “13. Yargı Paketi” olarak anılan düzenleme taslağı üzerinde çalışmalar başlatıldı.

Pakette öne çıkan düzenlemeler, Anayasa Mahkemesi’nin “süresiz nafaka” ile ilgili iptal kararına uyum sağlanmasını hedefliyor. Bu çerçevede Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesindeki “süresiz olarak nafaka isteyebilir” ibaresi çıkarılarak, nafaka süresine ilişkin yeni esaslar getirilecek.

Yeni nafaka süresi ölçütleri

Teklifle getirilecek düzenlemeye göre nafaka süresi, en az 3 yıl olacak ve boşanmanın açıldığı tarihe kadar geçen sürenin yarısını aşmayacak biçimde tespit edilecek. Hakim, nafaka süresini belirlerken şu ölçütleri değerlendirecek: boşanma davasının açıldığı tarihe kadar geçen süre, nafaka alacaklısının yaşı, eğitim ve sağlık durumu, kişinin ekonomik kendi kendine yeterliliği ve nafaka yükümlüsünün boşanma sonrası hayatına etkisi.

Bazı istisnai hallerde hakim, evlenme tarihiyle boşanma davasının açıldığı tarih arasındaki süreye bakmaksızın daha uzun bir nafaka süresi tayin edebilecek. Bu durumlar; nafaka alacaklısının nafaka yükümlüsünün haksız fiili nedeniyle çalışamaz hale gelmesi veya evlilik süresine bağlı olarak yaşı ilerlemiş ve düzenli geliri bulunmaması gibi hallerle sınırlı olacak.

Yürürlük ve dava kapsamı

Düzenleme, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren kanun yolu incelemesinde olan davalar dahil, hâlen görülen dosyalara da uygulanacak. Böylece mahkemeler yeni esaslara göre değerlendirme yapacaklar.

Kesinleşmiş nafaka alacaklarında ödeme yükümlülüğü

Yürürlüğe girdiği tarihte kesinleşmiş nafaka ilamları için ilamın kesinleştiği tarihten düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen süre ile yeni hesaplanan nafaka süresi karşılaştırılacak. Buna göre:

• Eğer daha önce geçen süre, yeni hesaplanan süreden fazla ise, borçluya ilave 1 yıl daha ödeme yükümlülüğü getirilecek ve bu ek yılın sonunda ödeme yükümlülüğü kendiliğinden sona erecek.
• Eğer daha önce geçen süre, yeni hesaplanan süreden az ve kalan süre 1 yıl veya daha az ise, yine 1 yıl daha ödeme yapılacak ve bu sürenin sonunda borç yükümlülüğü sona erecek.
• Kalan süre 1 yıldan fazla ise, yeni hesaplanan sürenin dolmasıyla birlikte ödeme yükümlülüğü kendiliğinden sonlanmış sayılacak.

Boşanma davalarına ilişkin süreç değişiklikleri

Teklif yalnızca nafaka düzenlemesiyle sınırlı kalmayıp boşanma süreçlerinde de bazı değişiklikler öngörüyor. Buna göre, boşanma ve boşanmanın ferileriyle ilgili olarak istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararlar, temyiz edilemeyen kararlar arasına alınacak. Böylece;

• Boşanma davalarında ilk derece mahkemesi kararları hakkındaki istinaf başvurusunun esastan reddi ile velayet, nafaka ve tazminata ilişkin kararların esastan reddi kararlarına karşı temyiz yoluna gidilemeyecek.
• Ancak ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesi farklı kararlar verdiğinde taraflar temyiz yoluna başvurabilecekler; bu düzenleme, tarafların adil yargılama hakkını korumayı ve boşanma gibi hayatı derinden etkileyen davaların makul sürede sonuçlanmasını amaçlıyor.