Türkiye-İran-ABD Hattında Yaptırım ve Tepkiler

ABD’nin İran’a yönelik baskıları çerçevesinde Türkiye merkezli bir finans kuruluşuna yönelik yaptırım kararı, Ankara-Tahran-Washington üçgeninde bir dizi gelişmeyi tetikledi. Kararın ardından yaşananlar, diplomatik temaslar ve ekonomik adımlar kısa sürede birbirini izledi.

Tom Barrack’ın açıklaması sürecin seyrinde belirleyici oldu; ABD’nin hedefinin Türkiye değil, iddialara göre tek bir kurum olduğu vurgulandı. Bu mesajın ardından hem havacılık hem de bankacılık alanında ardı ardına kararlar alındı.

Barrack’ın Mesajı ve ABD-Türkiye İletişimi

ABD Ankara Büyükelçisi Tom Barrack, Golden Global Yatırım Bankası’na getirilen yaptırımın Türkiye geneline yönelik bir suçlama anlamına gelmediğini belirtti. Barrack, ABD Hazine Bakanlığı ile Türk yetkililer arasında sürecin başından itibaren sürekli ve doğrudan temas bulunduğunu, uygulamanın “tek bir kurumun faaliyetleri” ile sınırlı olduğunu ifade etti. Ayrıca, Türk finans sisteminin genel sağlığına yönelik bir sorgulama olmadığını savundu.

Golden Global ve Suçlama İçeriği

ABD Hazine Bakanlığı, Golden Global Yatırım Bankası ve iki iştirakini, İran Devrim Muhafızları Ordusu-Kudüs Gücü adına fon transferi yapmakla suçlayarak yaptırım listesinden duyurdu. Yaptırım kapsamına Golden Global Portföy Yönetimi ve Golden Global Varlık Kiralama da dahil edildi. Golden Global ise iddiaları reddederek, böyle bir bankacılık işlemi gerçekleştirmediğini savundu.

Havacılıkta ve Bankacılıkta Peş Peşe Kararlar

Golden Global duyurusunu takiben, İran merkezli bazı kuruluşlar ve Türkiye’deki yetkililer hızlı tepki verdi. Mahan Air, Tahran-İstanbul ve Tahran-Ankara seferlerini 21 Eylül’den itibaren ikinci bir duyuruya kadar durdurma kararı aldı; şirketin Türkiye uçuşları 20 Eylül’de sonlanacaktı. Aynı dönemde Mahan Air, Muskat ve Gürcistan uçuşlarında da askıya alma ilan etti. Bu adımlar, ABD’nin İran havacılık sektörüne yönelik geniş kapsamlı yaptırım paketinin açıklanmasını izledi.

Türkiye tarafında ise Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), İran merkezli Bank Mellat’ın İstanbul Türkiye Merkez Şubesi’nin faaliyet iznini kaldırdı. 18 Eylül 2026 tarihli karar, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca alındı. Kararda doğrudan ABD yaptırımlarına atıf yapılmasa da kararın, Washington’ın İran’a yönelik ekonomik baskısının arttığı bir döneme denk geldiği belirtildi.

Sonuç ve Görünüm

Bu gelişmeler, Barrack’ın açıklamasını izleyen iki haftalık dönemde ortaya çıktı ve bölgesel ekonomik-diplomatik ilişkileri yeniden şekillendirdi. Tepkiler ve alınan önlemler, hem uluslararası yaptırımların etkilerini hem de ülkelerin iç denetim ve güvenlik önceliklerini gösterir nitelikte.