Yurtdışı Türk Şehitlikleri Haritası Yayında

Harita Genel Müdürlüğü ekiplerinin yaklaşık bir yıl süren çalışmasıyla, 48 ülkede yer alan 172 şehitlik ve anıt “Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası”nda toplandı. Hazırlanan haritaya https://www.harita.gov.tr adresinden erişilebiliyor.

Çalışma kapsamında Dışişleri Bakanlığı ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı ile veri toplama süreci tamamlandı; kayıtların tarihsel doğruluğu ise Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, Milli Savunma Üniversitesi ve Arşiv ve Askeri Tarih Daire Başkanlığı tarafından teyit edildi.

Haritanın kapsamı ve güncelleme imkânları

Yarbay Fatih Kalle, haritaya dâhil edilemeyen bazı şehitliklerin olabileceğini belirtti: “Resmi kaydı bulunmayan, köylerde veya savaş alanlarında yeri henüz tespit edilmemiş mezar alanları mevcut olabilir.” Örnek olarak İhsan Latif Paşa hatıratındaki Mançurya’daki mezar alanları verildi. Haritanın ileride tespit edilmesi halinde güncellenerek yeni şehitliklerin eklenebileceği ifade edildi.

Görsel ve tarihsel titizlik

Harita üzerindeki çizimler dönemin şartlarını yansıtacak şekilde hazırlandı; şehitlerin üniformalarından kullanılan savaş araç-gerecine kadar ayrıntılara özen gösterildi. Kalle, gerçek dünyadaki şekil ve detaylara bağlı kalınarak temsili çizimler yapıldığını vurguladı.

Yemen ve Hindistan gibi cephe görüntüleri harita üzerinde özel olarak betimlendi. Osmanlı dönemi gemi görsellerinde Prof. Dr. İdris Bostan’ın eserinden faydalanıldı; sadece gövde bilgisi bulunan gemilerde dönemin yelken görselleriyle uyumlu temsiller kullanıldı. Hava şehitleri için Brookwood’daki askerlerimizin kullandığı uçakların gerçek kuyruk numaralarına uygun görseller tercih edildi.

Kimlerin yer aldığı

Haritada; dış temsilciliklerimizde görev yapan diplomatlar, askerî ve güvenlik personeli ile sivil çalışanlar dâhil olmak üzere yurt dışında şehit düşen tüm vatan evlatlarına yer verildi. Yurt içine defnedilememiş olanlar bile bulundukları yerlerde harita üzerinde gösterildi.

Anıtlar, süvariler ve hatıralar

Görsel kolajlarda Osmanlı süvarileri cesaret sembolü olarak yer aldı. Ayrıca, Birinci Dünya Savaşı’nda Trans-Sibirya hattındaki askerlerin hatırasına atfen demiryolu temsilleri işlendi. Akdeniz’de Refah şilebi ve TCG Kocatepe gibi gemilerde görev yaparken şehit düşen fakat mezar taşı bulunmayan askerler için de gemi görselleri haritaya dâhil edildi.

Harita, tarihî ve görsel doğruluk esas alınarak hazırlanmış; zaman içinde yeni tespitlerle zenginleştirilmeye açıktır.