Yunanistan Libya meclisinin mutabakat onayını reddetti

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı açıklaması

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı, Libya Temsilciler Meclisi’nin 20 Ekim 2026 tarihinde Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakatı onaylama kararını kabul etmediğini bildirdi.

İddialar ve hukuki değerlendirme

Bakanlık, onay kararının mutabakatın hukuka aykırı ve geçersiz olduğu yönündeki ülke tutumunu değiştirmediğini belirtti ve anlaşmanın uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu savundu.

Karşılıklı kıyı iddiası

Açıklamada, Türkiye ile Libya arasında deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına dayanak oluşturacak karşılıklı veya bitişik kıyıların bulunmadığı iddia edildi ve mutabakatın Yunan adalarının deniz yetki alanlarındaki haklarını göz ardı ettiği öne sürüldü.

Yunanistan’ın diğer anlaşmaları

Yunanistan yönetimi, Mısır ve İtalya ile uluslararası deniz hukukuna uygun biçimde deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin anlaşmalar imzaladığını kaydetti.

Çağrı ve önlemler

Yunan tarafı, Libya’ya uluslararası hukuka aykırı olduğu öne sürülen adımlardan kaçınma çağrısı yaptı ve Doğu Akdeniz’de istikrar ile egemenlik haklarının korunması için gerekli girişimlerde bulunacağını duyurdu. Ayrıca müttefikleri ve ortaklarını gelişmeler hakkında bilgilendirdiğini belirtti.

Libya Temsilciler Meclisi kararı

Libya’nın doğusundaki Temsilciler Meclisi, 20 Ekim’de Bingazi’de yaptığı toplantıda Türkiye ile 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin mutabakatı oy birliğiyle onayladı.

Meclis, ayrıca 2020’de Türkiye ile imzalanan mutabakatları onaylamayı reddeden 1 sayılı kararı ve Ankara ile siyasi ilişkilerin kesilmesini öngören 6 sayılı kararı iptal ederek, doğudaki siyasi kanadın önceki tutumunda değişiklik yaptığını gösterdi.

Mutabakatın içeriği ve kapsamı

Türkiye ile Libya arasında 27 Kasım 2019’da İstanbul’da imzalanan ve 8 Aralık 2019’da yürürlüğe giren Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası, Birleşmiş Milletler kayıtlarında yer almakta olup iki ülkenin Akdeniz’deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasını düzenliyor.

Anlaşma, iki ülkenin Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına dair iddialarını belirlemeye ve bu alanlardaki hak ile çıkarları korumaya yönelik bir çerçeve sunuyor. Türkiye, mutabakatın uluslararası hukuk ve hakkaniyet ilkeleri temelinde hazırlandığını ve iki ülkenin deniz yetki alanlarının batı sınırının bir bölümünü tespit ettiğini savunuyor.

Türkiye’nin yaklaşımı

Ankara’nın yaklaşımına göre deniz yetki alanlarının belirlenmesinde ana kara kıyılarının uzunluğu ve yönü dikkate alınmalı; adaların konumu ve karşılıklı kıyıların deniz alanlarına etkisi değerlendirilirken Türkiye’nin Doğu Akdeniz kıyı uzunluğu da hesaba katılmalı. Türkiye, Yunanistan’ın özellikle Meis Adası üzerinden ileri sürdüğü iddiaların ana karanın kıyı projeksiyonunu daralttığını ifade ediyor.