Yerebatan Sarnıcı’nın Mülkiyet Davası ve Son Durum

Yerebatan Sarnıcı üzerine süregelen hukuki süreç, son kararlarla birlikte yeniden gündeme oturdu. İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile Vakıflar Genel Müdürlüğü arasındaki mülkiyet tartışması, mahkeme kararları ve resmi yazışmalarla ilerleyen bir safhada devam ediyor.

Mahkeme sürecinin ve idari işlemlerin sonucu olarak yapı hakkında alınan tedbir kararları, hem kurumlar hem de ziyaretçi ücretleri bakımından somut etkiler doğurdu. Aşağıda dava sürecinin detayları, mahkeme kararları ve yapının tarihî özellikleri özetlenmiştir.

Hukuki Sürecin Gelişmeleri ve Mahkeme Kararları

7 Nisan 2026 tarihinde, Yerebatan Sarnıcı İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden alınarak Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edildi. İBB bu işlemin iptali için yargı yoluna başvurdu ve 8 Mayıs 2026’da İstanbul 8. İdare Mahkemesi, tahliye işlemine ilişkin yürütmeyi durdurma talebini değerlendirdi.

Mahkeme değerlendirmesinde, yürütmeyi durdurma kararı için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ile uygulanması halinde telafisi güç zararların doğmasının birlikte gösterilmesi gerektiği vurgulandı. Dosya kapsamında yapılan incelemede bu şartların oluşmadığı kanaatine varıldı ve İBB’nin talebi oybirliğiyle reddedildi. Karara karşı itiraz hakkı saklı bırakıldı.

Mahkeme kararının ardından, yapı için 2 Haziran 2026 saat 10.00 itibarıyla tahliye işleminin gerçekleştirilmesi amacıyla İBB’ye resmi yazı gönderildi. Bildirimde İBB “işgalci” olarak nitelendirildi ve boşaltma gerçekleşmezse tahliye işleminin re’sen yapılacağı belirtildi.

Vakıflar Genel Müdürlüğü’nün Savunması ve Hukuki Dayanak

Vakıflar Genel Müdürlüğü avukatları, devir işleminin 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 30. maddesine dayandığını ileri sürdü. Bu maddeye göre geçmişi vakıf olan kültür varlıklarının mazbut vakıflarına devri mümkün olup; değerlendirme vakfiye kayıtları, tapu-kadastro belgeleri, tarihî haritalar ve arşiv kayıtları gibi somut belgelere dayanmalıdır.

Genel müdürlük, taşınmazın geçmişte kimlerden nasıl el değiştirdiğinin kanunun uygulanması açısından belirleyici olmadığını; Yerebatan Sarnıcı’nın korunması gerekli kültür varlığı olarak tescilli bulunduğunu ve devir için gerekli yasal şartların oluştuğunu savundu.

Ticari Etkiler ve Ziyaretçi Ücretleri

Devir girişiminin ardından, İBB 18 Nisan 2026’da Yerebatan Sarnıcı için Türk vatandaşlarına uygulanan giriş ücretini 1 TL olarak belirledi. Bu adım, mülkiyet değişikliği tartışmaları sürerken alınan bir düzenleme olarak dikkat çekti.

Yerebatan Sarnıcı Hakkında Bilgiler

İstanbul’un Sultanahmet semtinde yer alan Yerebatan Sarnıcı, Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde (6. yüzyıl) inşa edilmiş büyük bir yeraltı su sarnıcıdır. “Binlerce Sütun Sarnıcı” adıyla anılan yapı yaklaşık 9.800 m² alanı kaplar ve 336 mermer sütun ile desteklenir. Bazı sütunlar farklı dönemlerden ve eski yapılardan getirilmiş malzemelerden oluşur.

Sarnıcın temel işlevi Bizans döneminde kentin su ihtiyacını karşılamak ve saraylara su sağlamak iken, günümüzde en çarpıcı özelliklerinden biri sütunların su yansımalarıyla oluşturduğu görsel atmosferdir. Özellikle Medusa başlı sütun, ziyaretçiler tarafından büyük ilgi görmektedir.

Önemli not: Dava süreci ve idari yazışmalar ilerledikçe yeni kararlar çıkabilir; ilgili kurumların resmi duyuruları takip edilmelidir.