Türkiye’de hücre ve gen tedavilerine 200 bin euro destek

Türkiye’den Tıp Araştırmalarına Destek

Tıp alanında kişiye özel tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi için Türkiye’den önemli bir finansman desteği sağlanacak. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), hücre ve gen tedavileri alanında uluslararası araştırma projelerine 200 bin euroya kadar destek vermeyi planlıyor.

Bu program, mevcut tedavilere yetersiz kalan hastalıklar için yeni yöntemlerin geliştirilmesi ve bilimsel çalışmaların klinik alanda uygulanmasını hedefliyor. TÜBİTAK, Avrupa ortaklığı EP PerMed kapsamında “Kişiselleştirilmiş Tıp Yaklaşımı için Hücre ve Gen Tedavileri (CGT4PM2027)” başlıklı çağrısını 2027 yılı için duyurdu; bu çağrı, farklı ülkelerden araştırmacıları ortak projelerde bir araya getirecek.

Tüm Hastalık Alanlarına Açık Olacak

Araştırmacılar, projelerini herhangi bir hastalık alanıyla sınırlı olmaksızın sunabilecek. Çalışmalar, somatik hücre tedavisi, gen tedavisi veya bu iki yöntemin bir arada kullanılması gibi yöntemlerden en az birini kapsamalıdır. Kök hücreler, organoidler ve bağışıklık sistemi hücrelerinin tedavi amacıyla kullanılmasına yönelik araştırmalar da desteklenecek. Ayrıca genlerde yapılan değişiklikler ile genetik müdahaleden geçirilen hücrelerle elde edilen tedaviler de bu çağrı kapsamına alınacak. mRNA ve diğer nükleik asit temelli yöntemler ile gen tedavisinde kullanılan hücre dışı veziküllere dair araştırmalar da finansman desteği alabilecek.

Daha Etkili ve Güvenli Tedaviler Hedefleniyor

Desteklenmesi planlanan projelerde, geliştirilen tedavi yöntemlerinin mevcut standartlara göre daha fazla başarı, güvenilirlik ve uzun süreli etki sağlaması bekleniyor. Öncelikli hedefler arasında, daha önce tedavi edilemeyen hastalıklar için çözümler geliştirilmesi de bulunuyor. Araştırmalarda, insan hücre kültürleri, organoidler, çip üzerinde organ sistemleri ve hayvan modelleri gibi klinik öncesi yöntemlerin kullanılması gerekiyor. Projelerin bilimsel dayanaklarla desteklenmesi ve klinik uygulamaya geçiş yol haritası sunması gerekmektedir. Yanıtın ve olası yan etkilerin önceden tahmin edilmesi, dozların kişiye uygun şekilde ayarlanması, yeni üretim ve uygulama tekniklerinin geliştirilmesi ile güvenlilik ve etkinlik analizleri de desteklenebilecek araştırmalar arasında yer alıyor.

Projelerde Uluslararası Ortaklık Şartı

Bu çağrıya Türkiye’den üniversiteler, eğitim ve araştırma hastaneleri, araştırma altyapıları, kamu kurumları ve Türkiye’de kayıtlı sermaye şirketleri katılabilecek. Uluslararası konsorsiyumların, Avrupa Birliği üyesi veya Ufuk Avrupa Programı ile ilişkili en az 3 farklı ülkeden, kendi fon sağlayıcı kuruluşlarından destek almaya uygun en az 3 bağımsız ortaktan oluşması gerekecektir. Projelerin süresi en fazla 36 ay olarak belirlenirken, Türkiye’deki ortakların TÜBİTAK’tan talep edebileceği toplam destek, kurum hissesi ve proje teşvik ikramiyesi hariç 200 bin euroyu geçmeyecektir.

Kurumlara ve Şirketlere Farklı Destek Limitleri

Yürütücü kuruluşlar için farklı destek üst limitleri belirlendi; üniversiteler, eğitim ve araştırma hastaneleri, araştırma altyapıları ve diğer kamu kuruluşları için 100 bin euro, özel sektör kuruluşları için 200 bin euro. Kabul edilen proje bütçesi üzerinden kamu kurumları ve üniversitelere yüzde 100, KOBİ’lere yüzde 75, büyük ölçekli özel kuruluşlara ise yüzde 60 oranında destek sağlanacaktır. Özel sektörün personel, seyahat, danışmanlık, hizmet alımı, makine, teçhizat, yazılım, yayın ve sarf malzemesi giderleri, destek kapsamında yer alacaktır. Ancak uluslararası proje ortaklarından alınacak danışmanlık ve hizmet alımları, finansman dışında tutulacak.

Başvurular için Son Tarihler Belirli

Uluslararası çağrı kapsamında proje koordinatörlerinin, İngilizce hazırladığı kısa proje önerilerini 20 Ocak 2027’ye kadar ilgili sekretaryaya iletmesi gerekecek. Türkiye’deki proje ortaklarının TÜBİTAK’a yapacağı ulusal başvurular için son tarih ise 27 Ocak 2027’dir. İlk aşama değerlendirme sonuçlarının 9 Nisan 2027 civarında açıklanması beklenmektedir. İkinci aşamaya davet edilen konsorsiyumlar, kapsamlı proje önerilerini 25 Mayıs 2027’ye kadar sunabilecek. Desteklenmesine karar verilen projelerin Aralık 2027’de başlaması öngörülmektedir.