Türkiye uzay ve havacılık programına 2027’de 24,6 milyar lira ayrıldı

Merkezi yönetim bütçesi teklifi kapsamında, uzay ve havacılık alanındaki program ödeneğinin 2026’daki 8,7 milyar liradan 2027’de yaklaşık 24,6 milyar liraya çıkarılması planlanıyor; bu tutarın 2028 ve 2029’da sırasıyla yaklaşık 30,6 milyar ve 37 milyar liraya ulaşması öngörülüyor.

Program için üç yıllık toplam ödenek planı 92,1 milyar lira düzeyinde hesaplandı; böylece 2027 bütçesi bu yılın yaklaşık üç katına çıkmış olacak.

Havacılıkta, hava yolu taşımacılığının tesis inşaatı, işletme ve hizmetleri için 2027’de yaklaşık 18,7 milyar lira ayrılması, 2028 ve 2029’da bu rakamların sırasıyla yaklaşık 23,9 milyar ve 29,6 milyar liraya yükselmesi bekleniyor.

Performans hedefleri arasında doğrudan transit yolcular dahil olmak üzere havalimanı toplam yolcu sayısının 2027’de 272 milyon, 2028’de 282 milyon ve 2029’da 291 milyon yolcuya ulaşması yer alıyor.

Uzay faaliyetlerinde, Milli Uzay Programı çerçevesinde yerli teknoloji üretme kapasitesinin güçlendirilmesi, kritik yüksek katma değerli uzay teknolojilerinin geliştirilip ticarileştirilmesi ve yerli üretimi destekleyecek AR-GE çalışmalarının artırılması hedefleniyor.

Araştırma, test ve doğrulama altyapılarının güçlendirilmesi de program öncelikleri arasında bulunuyor.

Türkiye, yer gözlem ve haberleşme uydularından insanlı bilim misyonlarına kadar geniş bir proje yelpazesi geliştiriyor; İMECE ile metre altı çözünürlüklü yer gözlemi yapabiliyor ve Türksat 6A hizmete alındı, Türksat 7A için çalışmalar sürüyor.

Türk astronot ve bilim misyonu kapsamında 2024’te gerçekleştirilen deneyler ile yörünge altı araştırma uçuşunda tamamlanan deneyler gibi uygulamalı çalışmalar yürütüldü; ayrıca uluslararası uzay kongresi organizasyonu gerçekleştirilerek sektör paydaşları bir araya getirildi.

Ay Araştırma Programı kapsamında ilk derin uzay görevi hazırlıkları ilerliyor; TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen Ay aracı üretim, montaj ve entegrasyon süreçleri tamamlandı ve sistem seviyesi çevresel testleri yürütülüyor.

Yüzde 80’in üzerinde yerlilik oranına sahip araçla 2027’de Ay yörüngesinden görüntü ve bilimsel veri toplanması, yerli hibrit itki sisteminin derin uzayda işletilmesi ve geliştirilmiş teknolojilerin uzay koşullarında denenmesi hedefleniyor.

Bunun dışında, Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda Somali’de bir uzay limanı inşa edilmesine ilişkin çalışmalar da devam ediyor.