TÜRK-İŞ: Eylül 2025 Açlık ve Yoksulluk Sınırı

Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (TÜRK-İŞ) tarafından hazırlanan eylül ayı araştırması, dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve yeterli beslenmesi için gerekli aylık gıda harcamasının Ankara’da 37.800,92 TL’ye çıktığını gösterdi. Geçen aya göre açlık sınırında görülen artışın yanı sıra, yoksulluk sınırı da; kira, enerji, ulaşım, eğitim, sağlık ve diğer zorunlu giderler dahil edilerek 123.130 TL olarak hesaplandı.

Araştırma ayrıca bekâr bir çalışanın aylık yaşam maliyetinin 48.884,82 TL olduğunu belirtti. Aylık ve yıllık karşılaştırmalarda hem gıda hem de genel yaşam maliyetlerinde dikkat çekici yükselişler tespit edildi.

Bir Yılda ve Aylık Değişimler

Son bir yılda açlık sınırı 9.830,42 TL, yoksulluk sınırı ise 32.020,89 TL artış gösterdi. Ağustos-eylül karşılaştırmasında açlık sınırı 412,62 TL, yoksulluk sınırı 1.344 TL yükseldi. Gıda harcamalarındaki aylık değişim oranı yüzde 1,10; on iki aylık değişim yüzde 35,14, yıllık ortalama artış yüzde 39,78; Aralık 2024’e göre dokuz aylık artış ise yüzde 25,40 olarak kayıtlara geçti.

TASE Endeksi ve Karşılaştırmalar

TÜRK-İŞ Açlık Sınırı Endeksi (TASE, 2021=100) eylülde 1.419,74 değerine yükseldi. Geçen yılın aynı dönemine ve son aylara göre karşılaştırmalarda enflasyon kaynaklı maliyet artışları öne çıktı.

Gıda Gruplarındaki Fiyat Hareketleri

Süt, peynir, yoğurt: Yoğurt fiyatlarında artış gözlenirken, süt ortalaması kayda değer değişim göstermedi ve peynir fiyatları önceki aya yakın seyretti.

Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller: Dana kıyma ve kuşbaşı fiyatlarında yükseliş sürdü; kuzu eti sabit kaldı. Balık sezonunun açılmasıyla balık fiyatlarında gerileme olurken, tavuk artışı devam etti; yumurta fiyatları ise önceki aya göre düştü. Kuru baklagillerde kırmızı mercimek fiyatlarındaki düşüş bazı marketlerde korundu, kuru fasulyede hafif artış görüldü.

Meyve ve sebze: Mevsim etkisiyle beklenen düşüşler kısmen gerçekleşti; bazı ürünlerde fiyatlar gerilerken patates ve soğan hâlâ yüksek seviyeleri korudu. Bu ay hesaplamaya alınan 35 üründen sebzenin ortalama kilogram fiyatı 124,89 TL, meyvenin ortalaması 133,75 TL ve meyve-sebze ortalaması 118 TL oldu.

Tahıllar ve bakliyat ürünleri: Ekmek fiyatı sabit kaldı; pirinç ve irmikte kayda değer hareketlilik yoktu. Bulgur, un ve makarna fiyatlarında artış görüldü.

Yağ ve zeytin: Margarin fiyatındaki artış öne çıktı; ayçiçek ve zeytinyağında hafif yükselişler tespit edildi. Tereyağında sınırlı düşüş olurken siyah zeytinde artış, yeşil zeytinde ise istikrar gözlendi.

Diğer gıda maddeleri: Çay fiyatlarında sınırlı artış sürdü. Tuz ve pekmez fiyatlarında yükseliş, salçada ise bir miktar düşüş kaydedildi. Baharat, bal ve şeker fiyatlarında önemli bir oynama görülmedi.

Özet ve Etkiler

TÜRK-İŞ verileri, hem gıda hem de genel yaşam maliyetlerinde yıl içi ve yıllık bazda ciddi artışlar olduğunu ortaya koyuyor. Özellikle temel gıda maddelerindeki değişimler hane bütçelerini doğrudan etkiliyor; patates-soğan gibi temel kalemlerdeki yüksek fiyatlar sebze fiyatlarının genel olarak düşmesini sınırlıyor.