Türk devletleri teşkilatı 13. zirvesi Ankara’da yapıldı

Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi, Türkiye’nin ev sahipliğinde Ankara’da gerçekleştirildi. “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla yapılan bu zirvede, Türkiye teşkilatın dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı.

Zirveye Katılanlar: Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Azerbaycan’ı temsilen Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov ve TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev yer aldı.

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Beştepe Millet Sergi Salonu’nda zirveye katılarak konuşma yaptı. Zirvenin temasına değinen Caparov, bu konunun yalnızca zirvenin bir teması olmadığını, tarihimizin derin kökleriyle geleceğe yönelik vizyonumuzu bir araya getiren ortak bir anlayış olduğunu belirtti.

Caparov, dilin manevi dünyanın özü ve fikir birliğinin ortak hedeflerin temeli olduğunu ifade ederek, bu hedeflere ulaşmanın yolunun işbirliğinden geçtiğini vurguladı.

Halakar Arası Manevi Yakınlık

Caparov, ünlü yazar Cengiz Aytmatov’un eserlerinde halklar arasındaki manevi yakınlığı ve evrensel insani değerleri yücelttiğini dile getirerek, “Bugün bizim görevimiz, yüzyıllardır devam eden bağlarımızı güçlü bir ortaklığa dönüştürmektir.” şeklinde konuştu.

Jeopolitik ve Ekonomik Değişim

Yaşanan jeopolitik ve ekonomik değişimlerin TDT ülkelerinin ortak hareket etmesini zorunlu kıldığını vurgulayan Caparov, Türk Devletleri Teşkilatı’nın öneminin arttığını ifade etti. Ülkelerin coğrafi konumları ve ekonomik imkanlarının işbirliği için uygun koşullar oluşturduğunu belirtti. Kırgız Cumhuriyeti, somut sonuçlara dayalı bir iş birliğinden yanadır.

Caparov, Kırgızistan’ın TDT üyesi ülkelerle ticaret hacminin 2025’te 3,3 milyar dolara ulaşacağını, bir önceki yıla göre yüzde 36’lık bir artış görüleceğini söyledi. Ortak yatırım projeleri ve üretim zincirlerinin oluşturulmasının desteklenmesi gerektiğine dikkat çekti.

Özel Finansal Yatırım Bölgesi

Caparov, Kırgızistan’daki Özel Finansal Yatırım Bölgesi “Tamçı”nın önemini vurgulayarak, kardeş ülkelerin iş dünyası temsilcilerini bu bölgenin potansiyelinden faydalanmaya davet etti.

Ulaştırma ve Lojistik

Ulaştırma ve lojistik alanında işbirliğinin genişletilmesi gerektiğini söyleyen Caparov, sınır işlemlerinin kolaylaştırılması ve yük taşımacılığının hızlandırılması için 2026’da imzalanan Elektronik Uluslararası Mal Taşıma İrsaliyesi’nin uygulanmasının önemine dikkat çekti. Türk devletlerinin transit potansiyelinin artırılması için Çin-Kırgızistan-Özbekistan demir yolunun Hazar Denizi üzerinden Orta Koridor’a bağlanmasının büyük önem taşıdığını ekledi.

Enerji Sektörü

Caparov, Kırgızistan’ın hidroelektrik enerji potansiyelinin sadece yüzde 15’inin kullanılmakta olduğunu belirtti. Türk şirketi İhlas Holding’in katılımıyla hayata geçirilmekte olan Kazarman HES Kaskadı projesinin başarılı işbirliğine bir örnek olduğunu ifade etti.

İklim Değişikliği

İklim değişikliği ve buzulların erimesinin teşkil ettiği risklere dikkat çeken Caparov, dağ ekosistemlerinin korunmasına yönelik ortak projelerin hızlandırılması gerektiğini ifade etti. Kırgızistan’ın kuzeydoğusundaki Issık Göl’ün korunması amacıyla Birleşmiş Milletler çatısı altında bir “trust fonu” oluşturma girişimini destekleme çağrısında bulundu.

Kamu Hizmetleri

Dijital dönüşüm, eğitim ve yeni teknolojiler alanındaki reformları sürdürdüklerini belirten Caparov, dijital kodeksin kabul edilmesi ve kamu hizmetlerinin dijitalleştirilmesinin önemine vurgu yaptı. Ayrıca, Türk dillerinde yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Turizmin Geliştirilmesi için Geniş İmkanlar

Caparov, ülkelerin zengin kültürel mirasının ve eşsiz doğal güzelliklerinin turizmin geliştirilmesi için geniş imkanlar sunduğunu belirterek, Kırgızistan’da 2 milyona kadar turist ağırlayabilecek “Ala-Too” turizm projesinden bahsetti. İş insanlarını bu projenin inşasına yönelik yatırım işbirliğine davet etti.

Caparov, Türk Devletleri Teşkilatı’nın gücünün tarihi ve kültürel yakınlıkta değil, aynı zamanda ortak geleceği bir arada inşa etme iradesinde olduğunu vurgulayarak, toplantıda alınacak kararların etkili bir şekilde uygulanmasının teşkilatın işbirliğini güçlendireceğine inandığını belirtti.

Caparov, TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev’e katkılarından dolayı teşekkür ederek, Türkiye’yi TDT dönem başkanlığı dolayısıyla tebrik etti. Ayrıca, Kırgızistan’ın 2027 yılında TDT Çevre Bakanları Toplantısı’na ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu ifade etti. Kırgızistan’da düzenlenecek İkinci Küresel Dağ Zirvesi “Bişkek+25″e liderleri davet etti.