Terörsüz Türkiye için Çerçeve Yasa TBMM’de

Terörsüz Türkiye sürecinde yeni bir adım atılıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin kararlılığıyla başlayan süreç, taraflardan gelen çağrılar ve örgütün beyanlarıyla şekillendi; şimdi bu dönüşümü hukuki zemine oturtacak çerçeve yasa Meclis gündemine geliyor.

Süreçteki önemli gelişmeler arasında Devlet Bahçeli’nin 22 Ekim 2024’teki çağrısı, Abdullah Öcalan’ın 28 Şubat 2025’te PKK’ya yaptığı silah bırakma çağrısı ve örgütün kendini feshettiğini açıklaması yer alıyor. Bu arka plan, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” adlı 12 maddelik teklifin TBMM Genel Kurulu’na gelmesini sağladı.

Teklifin Kapsamı ve Amaçları

Teklif, PKK/KCK ilişkisindeki kuruluş, yönetim, üyelik, yardım ve propaganda suçları ile ilgili düzenlemeler içeriyor. Amaç, örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen bazı suçlara ilişkin adli süreçlere ve ceza infazı uygulamalarına geçici, şartlı çözümler getirerek toplumsal barışa katkı sağlamak olarak özetlenebilir.

Adli Süreçlerin ve Cezaların Ertelenmesi

Tasarı; üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda 5 yıl, 15 yıldan fazla olanlar ile müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis hallerinde ise 10 yıl süreyle soruşturma ve kovuşturmaların ertelenmesini öngörüyor. Erteleme kararının kaldırılması, tutuklama ve adli kontrol gibi koruma tedbirlerinin varlığı halinde mümkün olacak.

Ayrıca hüküm verilmiş cezaların infazı bakımından; toplam 15 yıl ve altı için 5 yıl, 15 yıldan fazla veya müebbet cinsinden cezalar için ise 10 yıl erteleme öngörülüyor. Bu süreler suç işlenmeksizin geçirilirse cezanın infaz edilmiş sayılacağı hükme bağlanıyor.

Zamanaşımı ve Hak Yoksunlukları

Erteleme süreleri boyunca dava ve ceza zamanaşımı işlemi durmuş sayılacak. Erteleme kararları Kurul tarafından periyodik şekilde değerlendirilecek; gerekli görüldüğünde, soruşturma, kovuşturma veya mahkumiyet nedeniyle doğan hak yoksunluklarının tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasının mahkeme, sulh ceza hakimliği veya infaz hâkimliğinden talep edilmesi mümkün olacak.

Değerlendirme süresine ilişkin düzenleme de şu şekilde: 5 yıllık erteleme kararlarında karar tarihinden itibaren 2 yıl, 10 yıllık ertelemelerde ise 3 yıl geçmiş olması gerekiyor.

Başvuru Süresi ve Kurumsal Yapılanma

Tasarıdan yararlanmak isteyenlerin, düzenlemenin yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 6 ay içinde başvuruda bulunmaları şartı bulunuyor. Kanunla birlikte uygulamayı izlemek üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma Bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Milli İstihbarat Teşkilâtı Başkanı ve MGK Genel Sekreterinden oluşacak bir Kurul oluşturulması öngörülüyor.

Ayrıca Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin koordinasyonunda TBMM içinde 17 üyeli bir İzleme Komisyonu kurulması planlanıyor. Kayıt işlemleriyle ilgili genelge, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak Milli Savunma ve İçişleri Bakanlıklarınca müştereken hazırlanacak.

Sınırlamalar ve Hariç Tutulanlar

Teklif, bir genel af niteliği taşımıyor. Örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen “kasten öldürme” suçları ve 1 Haziran 2005’ten önce işlenen müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlar teklif kapsamında değil. Ayrıca çerçeve yasada Abdullah Öcalan’a statü tanıyacak bir hüküm bulunmuyor ve düzenlemeler FETÖ mensuplarına uygulanmayacak şekilde düzenlenmiş.

Meclis Süreci ve Beklentiler

Teklif 7 Ağustos’ta TBMM Adalet Komisyonundan geçti ve bugün Genel Kurul’da görüşülmeye başlanacak. Yaklaşık 360 milletvekilinin imzasıyla sunulan teklifin yasalaşması bekleniyor; yasalaşma halinde TBMM’nin 1 Ekim’e kadar tatile girmesi öngörülüyor.

Önemli: Çerçeve yasanın amaç ve uygulama esasları toplumsal barış ve güvenliğin sağlanması hedefiyle tasarlandı; ancak hangi suçların kapsamda veya hariç bırakıldığı gibi ayrıntılar uygulamada hukuki ve siyasi tartışmalara konu olabilecek nitelikte.