SPK 131 Fonun Tasfiye Sürecini Belirledi

SPK, tasfiye kapsamına alınan 131 yatırım fonunun varlıklarının nakde çevrilmesi ve ödemelerin yatırımcılara yapılması sürecine ilişkin esasları açıkladı. Süreç iki bankanın koordinasyonunda yürütülecek; varlıklar kademeli olarak satılacak ve ödemeler katılma payı oranlarına göre gerçekleştirilecek.

İlgili fonların yatırımcı sayısının yaklaşık 550 bin, toplam tutarının ise yaklaşık 850 milyar TL seviyesinde olduğu tahmin ediliyor. Tasfiye kararının uygulanmasına hemen başlanacak olup işlemler, yetkilendirilen bankalar ve Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile Takasbank işbirliğinde yürütülecek.

İlk mutabakat ve hesapların kontrolü

Tasfiye esasları yürürlüğe girdikten sonra, iki iş günü içinde fonların dolaşımdaki katılma payları ile yatırımcıların bireysel saklama hesapları karşılaştırılacak. Hesaplarda rehin, haciz veya herhangi bir kısıtlama varsa bunlar da mutabakat kapsamına alınacak. Gerçekleşmemiş emirler de MKK ile yetkilendirilen bankalar tarafından kontrol edilecek.

Fon portföyleri Takasbank’ta ilgili bankalar adına açılan hesaplarda korunacak. Ayrıca fonların repo, ters repo, borsa para piyasası, vadeli mevduat ve katılma hesabı işlemleri ile bu işlemlerden doğan borç ve alacaklar da incelenecek. SPK, bu mutabakât sürecinin Kurul kararından itibaren en geç 10 iş günü içinde tamamlanmasını öngörüyor.

Varlıkların satışı ve ödeme planı

Portföyde yer alan finansal varlıklar, yatırımcı çıkarları ile piyasanın derinlik ve likidite koşulları dikkate alınarak paraya çevrilecek. Satışların zamanlaması ve aralıkları yetkilendirilen bankalar tarafından belirlenecek; varlığın niteliğine göre doğrudan satış ya da bir yatırım kuruluşu aracılığıyla işlem yapılabilecek.

Satışlardan elde edilen nakit, bankaların hazırlayacağı ödeme takvimine göre mutabakatı tamamlanan bireysel saklama hesaplarına aktarılacak. Her yatırımcıya fondaki katılma payı oranında ödeme yapılacak. TEFAS üzerinden verilmiş ancak gerçekleştirilememiş iade taleplerinden kaynaklanan tutarlar önce fon hesabına borç yazılacak ve satış gelirlerinden öncelikle bu borçlar ödenecektir.

Tasfiye süresi ve ödeme takvimi

SPK, fon malvarlıklarının tasfiyesinin duyurudan sonraki en fazla üç aylık sürenin bitimini izleyen ilk iş gününde tamamlanmasını hedefliyor; ancak Kurul gerekli görürse bu süreyi uzatabilecek. Varlıklar satıldıkça ödemeler kademeli olarak yapılacağından tüm yatırımcıların paralarının aynı anda hesaplara geçmesi beklenmiyor.

Yetkilendirilen bankalar ve fon dağılımı

Tera Portföy’e ait fonların tasfiye işlemlerini Türkiye İş Bankası, A1 Capital, Atlas, Bulls, Hedef, Pardus ve Pusula Portföy’lere ait söz konusu fonların tasfiye süreçlerini ise Ziraat Bankası yürütecek. Güncel listeye göre tasfiye edilecek fon adetleri şöyle: A1 Capital 9, Atlas 16, Bulls 15, Hedef 31, Pardus 42, Pusula 12 ve Tera 6.

Sıkça merak edilenler

• Fonlardaki paralar ne zaman geri alınır? Varlıkların nakde çevrilmesiyle ödemeler sırayla başlayacak; yatırımcıların tamamen ödeme alması satışların hızına bağlıdır.
• Yatırımcılar ayrıca başvuru yapmalı mı? Mevcut kayıtlara göre hak sahipliği MKK ve Takasbank kayıtlarında bulunduğundan ek bir başvuru gerekmiyor.
• İlk ödemeyi kimler alacak? 17 Eylül saat 13.30’dan önce verilen ancak gerçekleştirilemeyen iade emirlerinden doğan alacaklar öncelikle ödenecek; bunlar fon hesabına borç yazılmış durumda.

Riskler ve beklenen sonuç

Tasfiye sürecinde yatırımcıların alacağı kesin tutar önceden belirlenemiyor. Varlık satışlarından elde edilen toplam tutardan portföy yönetim ücretleri, tasfiye giderleri ve benzeri maliyetler düşülecek; kalanı katılma payı oranına göre dağıtılacak. Özellikle hisse senedi ağırlıklı fonlarda zarar ihtimali daha yüksek olabilir; para piyasası fonlarında ise kayıpların sınırlı kalması bekleniyor.

SPK, krizin yayılma riskini azaltmak için müdahaleler yaptı ve ilave önlemler aldı. Tasfiye kapsamındaki fonların toplam büyüklüğü yüksek olsa da sayısal olarak Türkiye yatırım fonları içindeki payı sınırlı. Yatırımcılar, fon içeriklerini ve portföydeki şirketleri inceleyerek karar vermeyi sürdürmeli.