Madeni Para Üretiminde Keskin Düşüş

Darphane ve Damga Matbaası verileri, 2026 yılının ilk yedi aylık döneminde piyasaya sürülen madeni para adedinde belirgin bir daralma olduğunu gösteriyor. Toplam üretim geçen yılın aynı dönemine kıyasla yarısından fazla azalırken, özellikle düşük değerli kuruşların üretimi durdu.

Resmi rakamlara göre küçük madeni paraların basımı neredeyse tamamen bitti; buna karşın bazı yüksek değerdeki paralar hâlâ yoğun oranda tedavüle verildi. Aşağıda öne çıkan kalemler ve miktarları özetlenmiştir.

1 ve 5 kuruş: Üretim sıfırlandı

1 ve 5 kuruşluk madeni paralar, 2026 yılı Ocak-Temmuz döneminde Darphane tarafından hiç basılmadı. Bu durum küçük parasal işlemlerde dolaşımda eksikliklere yol açabilir.

10 ve 25 kuruş: Çok sınırlı üretim

10 kuruş: Yılın ilk yedi ayında yalnızca 360 bin adet piyasaya sunuldu ve Şubat ayından sonra yeni basım yapılmadı.

25 kuruş: Toplamda 108 bin adet tedavüle verildi; 10 kuruşta olduğu gibi şubattan sonra üretim durağanlaştı.

1 TL ve 5 TL: Hâlâ ağırlıkta ama sert düşüş

Günlük kullanımda en sık görülen 1 TL madeni para üretimi bir yılda ciddi oranda geriledi. Geçen yılın ilk yedi ayında 312 milyon 500 bin adet olan 1 TL basımı, bu yıl 95 milyon 479 bine düştü; bu da %69,4 oranında azalma demek. 5 TL üretimi de gerileyerek 89 milyon 200 binden 75 milyon 546 bine indi. Buna rağmen 1 ve 5 TL paralar, ilk yedi aylık dönemde piyasaya giren toplam madeni paraların %90’ından fazlasını oluşturdu.

Genel üretim: Yarıdan fazla eksilme

Ocak-temmuz verileri, toplam madeni para sayısının geçen yıl 402,8 milyon adetten bu yıl 189,610 milyon adede indiğini gösteriyor. Böylece yıllık bazda üretim %52,9 azalmış oldu.

Tek istisna: 50 kuruşta hızlı artış

50 kuruşluk madeni paralar, genel düşüş trendinin dışında kalarak büyük bir artış sergiledi. Geçen yıl aynı dönemde 1,1 milyon adet olan 50 kuruş basımı, bu yıl 18 milyon 117 bine yükseldi; yaklaşık 16 kat artış kaydedildi.

Bu tablo, merkez bankası politikaları, maliyet ve kullanım alışkanlıklarındaki değişimler ile madeni para basım stratejilerindeki önceliklerin nasıl evrildiğine dair ipuçları sunuyor. Küçük kuruşların tedavülden çekilmesi ve 50 kuruşun öne çıkması, günlük nakit trafiğinde ve bozuk para arzında yeni dinamikler meydana getirebilir.