Eylül Yağışları: Bölgesel Farklılıklar ve Rekorlar

Eylül ayında Türkiye genelinde yağışlar, hem geçen yıl hem de uzun yıllar ortalamasının üzerinde gerçekleşti. Ülke çapındaki aylık ortalama yağış metrekareye 32,4 kilogram olarak ölçülürken, bu değer uzun yıllar (1991-2020) normali olan 24,9 kilogramın ve 2025 yılındaki 21,4 kilogramın üzerinde kaldı.

Yağış dağılımı bölgeler arasında belirgin farklılıklar gösterdi; bazı illerde normalin çok üzerinde yağış kaydedilirken, bazı kesimlerde ise ciddi azalmalar görüldü.

Genel ve il bazlı veriler

Genel olarak yağış miktarı geçen yılın aynı dönemine göre %51, uzun yıllar ortalamasına göre %30 arttı. İller düzeyinde Rize, metrekareye 185,8 kilogramla en yüksek eylül yağışına ulaşırken; Mardin en düşük değer olan 0,4 kilogramla kayıtlarda yer aldı. Sakarya ve Kocaeli’de son 66 yılın en yüksek eylül yağışı ölçüldü, ayrıca Bursa, Düzce, Isparta, Sinop, Yalova ve Zonguldak son 18 yılın; Burdur son 17 yılın; Afyonkarahisar, Ankara, Balıkesir, Bilecik, Çankırı, Eskişehir ve Konya ise son 12 yılın en yüksek eylül yağış seviyelerini gördü.

Yağışlı gün sayısı ve bölgesel dağılım

Türkiye genelinde eylül ayında ortalama yağışlı gün sayısı 7 olurken, uzun yıllar ortalaması 4,4 gündü. Karadeniz’in bazı kesimlerinde (Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Gümüşhane, Bayburt) yağışlı gün sayısı 20–25 arasında değişti. Buna karşın Elazığ, Mardin, Siirt ve Şırnak’ın bazı bölgelerinde ay boyunca yağış kaydedilmedi.

Bölgeler bazında öne çıkanlar

İç Anadolu en yüksek artışı gösterdi; bölgedeki yağış uzun yıllar ortalamasına göre %94 artarak metrekareye 32,2 kilogram seviyesine çıktı (geçen yıl 13,4 kg). Marmara Bölgesi metrekareye 61,9 kilogram yağış aldı; bu, uzun yıllar ortalamasının %48 üzerinde ve geçen yıla göre %100’den fazla artışa işaret ediyor. Akdeniz‘de metrekareye 27,8 kilogram yağış düşerken, bu miktar normallerin %54 üstünde gerçekleşti ve geçen yıla göre belirgin artış kaydedildi.

Ege Bölgesi 21,6 kg ile normallerin %6, geçen yılın aynı ayının %58 üzerinde; Karadeniz ise 71,1 kg ile uzun yıllar ortalamasını %30 aştı ve geçen yıla yakın seviyede kaldı. Doğu Anadolu‘da metrekareye 11,2 kg yağış ölçüldü; bu, uzun yıllar ortalamasının %33 altında olmasına rağmen geçen yıla göre %8 yükselişi işaret ediyor. Güneydoğu Anadolu çok düşük kalarak 1,6 kg ile uzun yıllar ortalamasının %77 altında kaldı, ancak geçen yıla göre %100’ün üzerinde artış gösterdi.

Notlar

Bazı illerde yağış toplamları normalin dört katına ulaşırken, özellikle Trakya’nın batısı ve Güneydoğu Anadolu’nun büyük bölümlerinde ciddi düşüşler gözlendi. Yağışlardaki bu heterojen dağılım, tarım, su yönetimi ve yerel altyapı planlaması açısından önemli sonuçlar doğurabilir.