Erdoğan Gazze’deki çevre kırımına dikkat çekti

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Gazze’deki Çevre Kırımı Uyarısı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, COP31’de gerçekleştirdiği konuşmada Gazze’de hem soykırım hem de ciddi bir çevre tahribatı yaşandığını dile getirdi. Uluslararası kuruluşların raporlarında yer alan somut verilerle Gazze’deki çevre kırımını anlattı.

Erdoğan, İklim Zirvesi’nde yaptığı konuşmada, İsrail’in Gazze’deki hareketlerinin yalnızca soykırımla sınırlı kalmadığını, aynı zamanda doğaya büyük zarar verdiğini belirtti. Bu konuşma, uluslararası kamuoyunda dikkat çekti.

ALTYAPI ÇÖKTÜ

İsrail’in 7 Ekim 2023 tarihinden itibaren Gazze’ye düzenlediği saldırılarda 70 binden fazla kişi hayatını kaybederken, 175 binden fazla kişi yaralanmıştır. Saldırılar sonucu on binlerce bina yıkılmış ve altyapı çökmesi nedeniyle yerleşim alanları harabe haline gelmiştir. Bu durum, hayatta kalanlar için hayatı daha da zorlaştırmıştır.

ZEYTİN AĞAÇLARI

İsrail’in saldırıları tarım alanlarını, ağaçlık bölgeleri ve su kaynaklarını da olumsuz etkilemiştir. Erdoğan, Gazze’deki çevre tahribatının en belirgin ve sembolik unsurlarından birinin zeytin ağaçlarının maruz kaldığı zarar olduğunu ifade etti. Zeytin ağaçları, Filistinliler için sadece ekonomik bir kaynak değil, aynı zamanda bölgenin kültürel ve tarihi mirasının önemli bir parçasıdır.

ZEYTİNLİK TAHRİBATI

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi, Ekim 2024’te yayımladığı raporunda, 7 Ekim 2023 tarihinden itibaren bir yıl içinde Gazze’de 1 milyondan fazla zeytin ağacının söküldüğünü bildirmiştir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ise Eylül 2025’te yayımladığı verilerde, bölgede zeytinliklerin yüzde 90’ının zarar gördüğünü belirtmiştir. Tahrip edilen zeytinlik alanı 2,797 hektara ulaşırken, Gazze’deki sadece 4 zeytin sıkma tesisi faal durumdadır.

BATI ŞERİA’DA DA ZEYTİNLİK KATLİAMI

Gazze’deki zeytin ağaçlarının tahribatı, Batı Şeria’ya da sirayet etmiştir. Burada da Filistinli çiftçilerin zeytinliklerine saldırılar düzenlenmiş ve ağaçlar sökülmüştür.

TARIM ALANLARINDA YIKIM

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), Filistin Devleti’nin talebiyle hazırladığı, Eylül 2025’te yayımlanan raporunda Gazze’deki çevresel yıkımın detaylarını sunmuştur. UNEP’in uydu görüntüleri üzerinde yaptığı analiz, Gazze’deki ağaçlık tarım alanlarının yüzde 97,1’inin, yıllık ekin alanlarının ise yüzde 82,4’ünün zarar gördüğünü göstermektedir. Tarımsal faaliyetlerin yürütülebildiği alanların güncel görüntüleri, gerçek durumu ortaya koymaktadır. Ayrıca, çalılık alanların yüzde 95,1’inin ve çayır alanlarının da yüzde 89’unun tahrip olduğu kaydedilmiştir.

TOPRAK SU TUTAMIYOR

Ağaçlar ve bitki örtüsündeki yok oluş, tarımsal üretimi etkilediği gibi, toprağın su tutma kapasitesinin de azalmasına neden olmuştur. İsrail ordusuna ait araçların geçişinin toprakta yağmur sularının emilmesini zorlaştırdığı belirtilmektedir.

SU TESİSLERİ KULLANILAMAZ HALDE

Gazze’deki su kaynakları da çevresel tahribatın bir başka yönünü oluşturmaktadır. Saldırılar sonucunda su şebekeleri ve atık su arıtma tesisleri büyük zarar görmüştür. UNEP’e göre, Nisan 2025 itibarıyla su depolama ve pompalama tesislerinin kapasitesi yüzde 84 oranında azalmıştır. Ayrıca, atık su arıtma tesislerinin tümü devre dışı kalmış ve tuzdan arındırma kapasitesi savaş öncesi seviyenin yüzde 31’ine düşmüştür.

ATIK SULAR AKDENİZ’E AKTI

Kanalizasyon sistemlerinin aksaması sonucu atık sular Akdeniz’e ulaşmış ve bu durum deniz ekosistemi için risk teşkil etmiştir.

YERALTI SULARINDA RİSK

Yeraltı su kaynaklarında kirlilik riski de artmıştır. UNEP, raporunda bu kirliliğin giderilmesi için acil önlemler alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Yeraltı suları, Gazze’deki insanların gelecekteki içme suyu ihtiyaçları açısından kaygı oluşturacak bir durumdadır.

62 MİLYON TON ENKAZ

İsrail bombardımanları neticesinde Gazze’de 61 milyon tondan fazla enkaz oluşmuştur.

ENKAZ KAYNAKLI SOLUNUM PROBLEMLERİ

Yıkılan binalardan yayılan tozlar solunum yolları açısından risk teşkil etmektedir. Enkazın kontrolsüz bir şekilde kaldırılması, zararlı maddelerin toprak ve suya karışmasına sebep olabilmektedir.

MÜHİMMAT KALINTILARI TOPRAĞI ZEHİRLİYOR

UNEP’in Haziran 2024 tarihli raporunda ise patlayıcı mühimmat kalıntıları hakkında uyarılarda bulunulmuştur. Bu kalıntıların ağır metaller içermesi, toprak ve su kaynaklarını kirletme potansiyeli taşımaktadır.

HAVAYA MADDELER YAYILDI

Yıkılan güneş panellerinin açığa çıkarabileceği kurşun ve diğer ağır metaller de çevresel riskler arasında sayılmaktadır. Bombardımanlar sırasında meydana gelen yangınlar ve patlamalar, hava kirliliğine sebep olan maddelerin yayılmasına yol açmıştır.