AYM: Evlenen Kadının Kütüğünün Kocasına Geçmesi Anayasa’ya Aykırı Değil

Anayasa Mahkemesi, evlenen kadının nüfus kaydının kocasının hanesine taşınmasıyla ilgili tartışmaya ilişkin kararını Resmî Gazete’de yayımladı. Mahkeme, Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun 23. maddesindeki düzenlemenin iptal talebini oy çokluğuyla reddetti.

Başvuru, İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla AYM’ye taşınmıştı. Dava dilekçesinde, evlenen kadınların kayıtlarının baba hanesinden erkek eşin hanesine geçirilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve cinsiyete dayalı ayrımcılık oluşturduğu öne sürüldü.

AYM’nin Değerlendirmesi ve Karar Gerekçesi

Mahkeme gerekçesinde nüfus kütüğünün idarenin teknik kayıt sistemi olduğuna vurgu yaptı ve bu taşımanın kadının hukuki statüsüne veya maddi-manevi yararlarına doğrudan belirleyici etkisi bulunmadığını belirtti. Bu nedenle hükmün hukuk devleti, eşitlik, kişi haklarını koruma ve ailenin korunması ilkelerine aykırı olmadığına hükmedildi.

Karşı Oyda Öne Çıkan Görüşler

Beş üye ise düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu görüşünde birleşti. Karşı oy gerekçelerinde, nüfus kayıt sisteminin aile bağlarını gösterebileceği kabul edilse de, kaydın kadını erkek eşin hanesine bağlı bir unsur hâline getirmesinin insan onuruna ve eşitlik ilkesine ters düşeceği vurgulandı. Bazı karşı oylar, kuralın eşler arasında cinsiyete dayalı ayrımcılık yarattığını, kadının hukuki kişiliğini bağımsız birey olarak konumlandırmadığını ve Anayasa’nın 10. ve 41. maddeleriyle çeliştiğini ifade etti.

Özetle: AYM çoğunluğu, düzenlemeyi anayasal bulmadı; ancak önemli bir azınlık düzenlemenin kadın hakları ve eşitlik açısından sorunlu olduğu görüşünü korudu.