Bağ‑Kur Prim Eşitlemesinde Esnafın Bekleyişi Sürüyor

Bağ‑Kur kapsamında çalışanlar, daha önce Bağ‑Kur olarak bilinen ve bugün 4/1‑b statüsünde yer alan geniş bir grubu kapsıyor. Son yıllarda emeklilik koşullarındaki farklılıklar, özellikle esnafın prim yükünü ağırlaştırdı ve birçok kişinin bütçesinde derin yaralar açtı.

SGK uzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmelerine göre, SSK’lıların 5.000–5.975 gün ile emekli olabildiği bir dönemde Bağ‑Kur’lu esnafın 9.000 gün gibi yüksek bir prim süresiyle karşı karşıya bırakılması adaletsizliği büyüttü. Bu durum, özellikle ekonomik krizin etkilerinin hissedildiği dönemlerde esnafın mali dayanıklılığını zayıflattı.

9.000 GÜN SORUNU VE SÖZ VERİLEN İNDİRİM

Devletin sunduğu borç yapılandırma seçeneklerine rağmen birçok erkek esnaf primlerini ödemekte zorlandı. Esnaf odalarının yoğun baskısı ve seçim öncesi vaatler sonucu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 9.000 gün şartının 7.200 güne çekileceğini açıkladı; böylece yaklaşık 1.800 günlük bir indirim gündeme geldi. Ancak Karakaş, yaklaşık bir milyon esnafın üç yılı aşkın süredir bu vaadin hayata geçirilmesini beklediğini belirtiyor.

Kulisler, Aktüeryal Çalışmalar ve Yürürlük Zamanlaması

Hükümetin Orta Vadeli Program doğrultusunda uyguladığı sıkı maliye politikaları ile enflasyonla mücadele gerekçeleri nedeniyle düzenleme gecikmiş görünüyor. Karakaş’ın aktardığına göre, Bağ‑Kur prim eşitlemesi için gereken aktüeryal hesaplamalar ve maliyet analizleri tamamlandı. Yasal düzenleme taslağı TBMM’ye sunulduktan sonra reformun önümüzdeki sene yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Kapsam Kimleri İçeriyor, Kimleri Kapsam Dışı Bırakıyor?

Halk arasında yaygın olan kanının aksine düzenleme tüm Bağ‑Kur’luları kapsamayacak. Karakaş’ın paylaştığı sınırlara göre yalnızca küçük esnaf ve sanatkarlar bu indirimden faydalanabilecek ve prim şartı 7.200 güne düşürülebilecek. Öte yandan şirket ortakları ve büyük işyeri sahipleri için 9.000 gün şartı korunacak.

Kadın Bağ‑Kur’luların durumu daha karmaşık: EYT kapsamında olan kadınlar zaten 7.200 gün şartına sahip olduğundan doğrudan yeni indirimden etkilenmeyecekler. Ancak EYT sonrası dönemde 9.000 gün kuralına tabi tutulan kadınlar açısından düzenlemenin sağladığı avantajlar değerlendirilebilir.

Sonuç olarak, aktüeryal çalışmaların tamamlanması ve TBMM sürecinin ilerlemesiyle birlikte söz konusu prim eşitlemesi önümüzdeki yıl yürürlüğe girebilir; fakat mevcut taslak yalnızca belirli bir esnaf grubunu kapsıyor ve geniş bir kesim bu değişiklikten yararlanamayacak.