25 Eyaletten Trump Yönetimine Tarife Davası

25 eyalet yürüttükleri ortak dava ile Başkan Donald Trump yönetiminin son gümrük tarifelerine karşı ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne itiraz etti. Başsavcılar, yönetimin 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 301. bölümü kapsamında aldığı kararın yasal sınırları aştığını ve İdari Usul Yasası’nı ihlal ettiğini savundu.

Dava metninde, getirilen tarifelerin iddia edilen zorla çalıştırma uygulamalarını gerçekten hedeflemediği; daha önce mahkemece sorunlu bulunan uygulamaları yeniden yürürlüğe koyma amacı taşıdığı ileri sürüldü. Eyaletler, tarifenin iptali, yürürlüğünün durdurulması ve tahsil edilen gümrük vergilerinin geri ödenmesi talebiyle mahkemeden karar istedi.

Koalisyon ve Başsavcıların Tepkileri

Davaya liderlik edenler arasında California Başsavcısı Rob Bonta, Arizona Başsavcısı Kris Mayes ve Oregon Başsavcısı Dan Rayfield yer alıyor. Davaya katılan diğer eyaletler arasında Colorado, Connecticut, Delaware, Hawaii, Illinois, Massachusetts, Maryland, Maine, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, New York, North Carolina, Rhode Island, Virginia, Vermont, Washington ve Wisconsin sayıldı; Kentucky ve Pennsylvania valileri de koalisyona destek verdi.

Rob Bonta, Başkan Trump’ı “Amerikalıların yaşam maliyetini artırma konusunda yasaları tekrar tekrar ihlal etmeyi göze almakla” suçladı. Kris Mayes tarifelerin market fiyatlarını yükselttiğini, küçük işletmeleri zorladığını ve birçok sektörde belirsizlik yarattığını; Dan Rayfield ise bu gümrük vergilerinin faturasının yabancı hükümetlere değil ABD halkına kesildiğini belirtti.

Tarife Kararının Hukuki ve Zamanlaması Boyutu

ABD Ticaret Temsilciliği, 23 Temmuz’da yapılan duyuruda, bazı ticaret ortaklarına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıklamıştı. Bu adım, zorla çalıştırma iddialarına ilişkin soruşturmalar sonucunda alınmıştı.

Trump yönetiminin hamlesi, daha önce Yüksek Mahkeme’nin bazı tarifeleri Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası’na dayandırılarak uygulamanın hukuka aykırı olduğuna hükmetmesinin ardından geldi. Son adım, 122. bölüm kapsamında yürürlüğe giren ve yüzde 10 oranında 150 gün süreli geçici küresel tarifelerin süresi dolmadan hemen önce atıldı.

Talep edilen sonuçlar arasında tarife kararının hukuka aykırı ilan edilerek iptal edilmesi, yürürlüğünün durdurulması ve tahsil edilen vergilerin iadesi yer alıyor.