Maldivler’den Balina Köpek Balıklarını Korumak İçin Tech4Nature Hamlesi

Maldivler Cumhuriyeti Turizm ve Çevre Bakanlığı, IUCN ve Huawei iş birliğiyle başlatılan Tech4Nature projesi, Güney Ari Deniz Koruma Alanı’nda balina köpek balıklarını korumak için dijital izleme ve gerçek zamanlı iletişim teknolojilerini devreye alıyor.

Maldivler, ikonik balina köpek balıklarını korumak ve deniz turizminin yarattığı baskıyı dengelemek amacıyla Tech4Nature projesini hayata geçirdi. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), Maldivler Cumhuriyeti Turizm ve Çevre Bakanlığı ve Huawei ortaklığında yürütülen girişim, Güney Ari Deniz Koruma Alanı’nın (SAMPA) yönetimini modern teknolojilerle güçlendirmeyi hedefliyor.

Maldivler’in en büyük deniz koruma alanı olan ve balina köpek balıkları (Rhinocodon typus) için küresel ölçekte önemli bir toplanma alanı kabul edilen SAMPA, yıl boyunca binlerce ziyaretçiyi ağırlıyor. Ancak geniş alanı ve çoklu erişim noktaları, geleneksel izleme yöntemlerini zorlaştırıyor. Tech4Nature projesi kapsamında deniz korucularına dijital gözlem ve raporlama ekipmanları sağlanarak saha denetim kapasitesi artırılıyor.

Gerçek zamanlı iletişim araçları sayesinde devriyelerin daha etkin yürütülmesi, turizm faaliyetleri ile deniz canlıları arasındaki etkileşimin izlenmesi ve yasa dışı uygulamalara hızlı müdahale edilmesi amaçlanıyor. Proje aynı zamanda SAMPA’nın IUCN Yeşil Listesi’ne girme sürecine veri temelli bir altyapı sunuyor.

Küresel bir girişimin parçası

2020 yılında başlatılan ve Huawei’nin TECH4ALL dijital katılım programı kapsamında yürütülen Tech4Nature ortaklığı, teknolojinin doğa korumada nasıl etkili ve adil biçimde kullanılabileceğini göstermeyi amaçlıyor. Maldivler’deki SAMPA projesi, bu küresel girişimin bir parçası olarak hayata geçirildi ve Maldivler Korunan Alanlar Forumu 2026’nın kapanış töreninde resmen duyuruldu.

Proje çerçevesinde deniz korucularına izleme ve iletişim ekipmanları sağlanacak, ayrıca IUCN Yeşil Liste Standardı konusunda eğitim verilecek. Yapılacak saha değerlendirmesiyle güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken alanlar belirlenerek daha etkin bir yönetim modeli oluşturulacak.

IUCN Asya Bölge Direktörü ve Okyanusya Merkez Direktörü Dr. Dindo Campilan, etkili korumanın saha ekiplerinin doğru araçlarla donatılmasıyla mümkün olduğunu belirterek, projenin SAMPA’nın biyolojik çeşitliliğinin ve yerel geçim kaynaklarının sürdürülebilirliği açısından kritik bir adım olduğunu ifade etti.

Maldivler Turizm ve Çevre Bakanı Thoriq Ibrahim ise hükümetin koruma alanlarının yönetimini güçlendirme konusundaki kararlılığını vurguladı. Huawei Sri Lanka İcra Kurulu Başkanı Zhang Jinze de yenilikçi teknolojilerin biyolojik çeşitliliğe yönelik tehditlerin anlaşılması ve azaltılmasında önemli rol oynadığını belirtti.

Bugüne kadar dünya genelinde 11 amiral gemisi ve uydu projeye destek veren Tech4Nature girişimi; mercan resiflerinin izlenmesinden yaban hayatının korunmasına ve ekosistem restorasyonuna kadar birçok alanda dijital çözümler geliştiriyor.