INCB 2025 Raporu: Sentetik Uyuşturucular Küresel Tehdit Oluşturuyor

Uluslararası Narkotik Kontrol Kurulu (INCB) 2025 Yıllık Raporu’nu açıkladı. INCB Başkanı Prof. Dr. Sevil Atasoy, sentetik opioidlerin hızla yayılması ve kontrollü ilaçlara erişimdeki eşitsizliklerin küresel ölçekte ciddi risk oluşturduğunu vurguladı.

INCB 2025 Yıllık Raporu, Birleşmiş Milletler Viyana Uluslararası Merkezi’nde düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna duyuruldu. INCB Başkanı Prof. Dr. Sevil Atasoy, uluslararası uyuşturucu kontrol sisteminin halk sağlığını korumada kritik rolünü sürdürdüğünü ancak sentetik uyuşturucuların yükselişinin ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtti.

Raporda özellikle tıbbi olmayan sentetik opioidlerin hızla yayılması, yasa dışı üretim yöntemlerinin giderek karmaşıklaşması ve temel kontrollü ilaçlara erişimde süregelen eşitsizlikler ön plana çıktı.

Sentetik Opioidler Hızla Yayılıyor

Prof. Dr. Atasoy, kontrollü maddelere tıbbi ve bilimsel amaçlarla yeterli ve kesintisiz erişimin sağlanmasının, bu maddelerin yasa dışı kanallara yönlendirilmesinin önlenmesiyle birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti. Özellikle düşük ve orta gelirli ülkelerde uygun fiyatlı opioid analjeziklere erişimin artırılmasının kritik önem taşıdığına dikkat çekti.

INCB’nin hükümetler arası bilgi paylaşımını güçlendiren sistemlerinin somut sonuçlar verdiğini belirten Atasoy, özel sektörle iş birliğinin de kimya endüstrisi, çevrim içi platformlar ve lojistik ağların yasa dışı üretim için kullanılmasının önlenmesinde kilit rol oynadığını söyledi.

Küresel Eğilimler

Raporda bölgesel eğilimlere de yer verildi:

• Afrika’da uyuşturucu kaçakçılığı artıyor.

• Avrupa’da sentetik uyuşturucu üretimi yaygınlaşıyor.

• Güney Asya, opioid tüketiminde öne çıkıyor.

• Kenevir üretimi artarken düzenleyici boşluklar devam ediyor.

Prof. Dr. Atasoy, hükümetlere uluslararası uyuşturucu kontrol sözleşmeleri çerçevesinde iş birliğini güçlendirme çağrısında bulundu.

3 Ton Fentanil Prekürsörü Engellendi

2025 yılında 190’dan fazla ülkenin INCB sistemleri üzerinden iş birliği yaptığını belirten Atasoy, 3 ton fentanil prekürsörünün yasa dışı üretime yönlendirilmesinin engellendiğini açıkladı. INCB Learning programının kapasite geliştirmeyi desteklediğini, GRIDS programının ise uluslararası operasyonel iş birliğini güçlendirdiğini ifade etti.

Son 60 yıldır yürürlükte olan üç temel uyuşturucu kontrol sözleşmesinin, hem kaçakçılıkla mücadelede hem de temel ilaçlara erişimin sağlanmasında önemli rol oynadığını vurgulayan Atasoy, mevcut zorluklara rağmen kontrollü maddelerin yasa dışı kanallara yönlendirilme oranının düşük seviyede olduğunu ve bunun uluslararası sistemin başarısını gösterdiğini söyledi.