CHP’li Sarıbal: “Türkiye İthalat Kolonisine Dönüştürüldü, Gıda Limandan Geliyor”

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 2025 yılı tarım verilerini değerlendirerek Türkiye’nin stratejik ürünlerde dışa bağımlı hale geldiğini söyledi. Sarıbal, hububat ve yağlı tohum ithalatının rekor seviyeye ulaştığını belirtti.

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlediği basın toplantısında 2025 yılı tarımsal ithalat ve ihracat verilerini değerlendirdi. Türkiye’de gıda krizinin derinleştiğini savunan Sarıbal, uygulanan tarım politikalarını eleştirdi.

Dünya genelinde gıda fiyatlarının son bir yılda yüzde 0,6 gerilediğini, buna karşın Türkiye’de artış oranının yüzde 31,6 olduğunu ifade eden Sarıbal, “Bu tablo; çiftçiyi üretimden koparan, ithalatı çözüm diye pazarlayan ve tarımı şirketlere teslim eden politikaların sonucudur. Gıda artık tarladan sofraya değil, limandan sofraya geliyor. Ortada açık bir gıda bağımlılığı var” dedi.

Hasat dönemlerinde ithal ürünlerin piyasaya sürülerek yerli üreticinin zarar ettiğini öne süren Sarıbal, çiftçi sayısının azaldığını ve Türkiye’nin stratejik ürünlerde dışa bağımlı hale geldiğini savundu.

“KİT’ler Özelleştirildi, Kamu Tasfiye Edildi”

Tarımsal üretimde en büyük sorunun artan girdi maliyetleri olduğunu belirten Sarıbal, tohum, gübre ve ilaç piyasalarında kamunun etkisinin ortadan kalktığını söyledi. KİT’lerin özelleştirilmesi sonrası piyasanın büyük bölümünün yabancı sermayeli şirketlerin kontrolüne geçtiğini dile getiren Sarıbal, fiyatların şirketler ve döviz kuru tarafından belirlendiğini ifade etti.

Hayvancılıkta da dışa bağımlılığın arttığını kaydeden Sarıbal, karma yem üretiminde ithalat oranının yüzde 50’nin üzerine çıktığını belirtti.

Fındık İhracatında Gerileme

2025 yılında hububat, bakliyat, yağlı tohum ve bitkisel yağ ithalatının yüzde 21 artarak 9,2 milyar dolara yükseldiğini açıklayan Sarıbal, ihracatta ise en dikkat çeken kalemin iç fındık olduğunu söyledi.

Sarıbal, 119 ülkeye 239 bin ton iç fındık ihracatı yapıldığını ve 2 milyar 255 milyon dolar gelir elde edildiğini belirtirken, bir önceki yıla göre miktar bazında yüzde 26,2, değer bazında ise yüzde 14,4 düşüş yaşandığını kaydetti.

Ayçiçeği Yağı ve Mandalina İhracatı Arttı

İhracatta ikinci sırada ayçiçeği yağının yer aldığını belirten Sarıbal, bu üründe ihracatın yüzde 21 artışla 1 milyar 76 milyon dolara ulaştığını açıkladı. Mandalina ihracatının ise yüzde 107 artarak 892 milyon dolara çıktığını söyledi.

Buğday unu ihracatının ise çeşitli bölgesel ve küresel gelişmeler nedeniyle 3 milyon tondan 2,3 milyon tona gerilediğini ifade etti.

İthalatta Rekor Artış

Sarıbal’ın paylaştığı verilere göre 2025 yılında:

• Hububat ithalatı yüzde 22 artarak 10,4 milyon tona,

• Bakliyat ithalatı yüzde 23 artarak 1 milyon 29 bin tona,

• Yağlı tohum ithalatı yüzde 31 artarak 5,6 milyon tona yükseldi.

Ürün bazında en yüksek ithalatın 1,8 milyar dolarla soya fasulyesinde gerçekleştiğini belirten Sarıbal, 4,7 milyon ton dane mısır ve 4,1 milyon ton soya ithalatıyla tarihi rekor kırıldığını söyledi.

İthalatın belirli ülkelere yoğunlaştığını kaydeden Sarıbal, buğdayın büyük bölümünün Rusya’dan, soyanın Brezilya ve Ukrayna’dan, ayçiçeği yağı ve tohumunun ise Rusya, Ukrayna ve Romanya’dan karşılandığını aktardı.

Küresel tahıl ticaretinin büyük bölümünün çok uluslu şirketlerin kontrolünde olduğunu ifade eden Sarıbal, ithalata dayalı politikaların Türkiye’yi hem ülkelere hem de küresel şirketlere bağımlı hale getirdiğini savundu.