Avrupa komisyonu 2026 raporunu açıkladı

Avrupa Komisyonu’nun 2026 Genişleme Paketi Değerlendirmesi

4 Kasım’da yayımlanan 2026 Genişleme Paketi çerçevesinde Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üyelik süreci hakkında yıllık rapor açıklandı. Raporda, Türkiye ve Yunanistan arasındaki ilişkilerde 2023’ten bu yana bir iyileşme olduğu kabul edilirken, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’deki anlaşmazlıkların devam ettiği ifade edildi.

Komisyon, Türkiye’nin Libya ile yaptığı deniz yetki alanları mutabakatını eleştirirken, Yunanistan’ın karasularını genişletmesi durumunda Türkiye’nin savaş tehdidini gündeme getiren 1995 tarihli TBMM kararının hala geçerli olduğunu vurguladı. Ayrıca Türkiye’nin Kıbrıs politikası, “Mavi Vatan” doktrini ve Yunanistan ile GKRY arasındaki elektrik projeleri de raporda yer aldı.

TÜRKİYE-LİBYA ANLAŞMASINA AB’DEN İTİRAZ

Türkiye ile Libya arasında 2019’da imzalanan deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına dair mutabakat zaptı ele alındı. Libya’nın Bingazi merkezli Temsilciler Meclisi’nin bu anlaşmayı Ekim 2026’da onaylayacağı belirtildi. AB, bu mutabakatın üçüncü ülkelerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve uluslararası deniz hukukuna aykırı olduğunu ifade etti.

Raporda, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile AB Konseyi Başkanı António Costa’nın yaptıkları ortak açıklamaya da yer verildi. İki lider, Türkiye-Libya mutabakatının geçersiz olduğunu savundu. Ayrıca Türkiye’nin Libya Ulusal Birlik Hükümeti ile Ekim 2022’de hidrokarbon alanında imzaladığı işbirliği mutabakatının henüz onaylanmadığı belirtildi. Libya Ulusal Petrol Kurumu’nun, Şubat 2026’da Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na arama ruhsatı verdiği hatırlatıldı.

1995 TARİHLİ ‘CASUS BELLİ’ KARARI GÜNDEMDE

Raporda, Türkiye ile Yunanistan arasındaki Ege Denizi’ndeki karasuları meselesi de ele alındı. Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin (UNCLOS) 3. maddesi, devletlere karasularını 12 deniz miline kadar belirleme hakkı tanımaktadır. Yunanistan’ın tek taraflı olarak karasularını bu miktara çıkarması durumunda, Türkiye’nin bunu savaş nedeni sayabileceği belirtildi. Bu kararın hâlâ yürürlükte olduğu vurgulandı.

Komisyon, bu durumun Türkiye-Yunanistan ilişkilerini olumsuz etkilediğini savunarak, Ankara’ya uluslararası anlaşmalara saygı gösterme ve barışçıl çözüm çağrısı yaptı. Uyuşmazlıkların gerektiğinde Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı’na taşınabileceği bildirildi.

‘MAVİ VATAN’ DOKTRİNİNE ELEŞTİRİ

Türkiye’nin Ege Denizi’nde yayımladığı denizcilik uyarıları ve Yunanistan’a ait adaların askerden arındırılması yönündeki talepleri eleştirildi. Komisyon, Türkiye’nin tutumunun Yunanistan’ın egemenliğini sorguladığını dile getirdi. “Mavi Vatan” doktrininin okul kitaplarına dahil edilmesi ise endişe verici bir gelişme olarak değerlendirildi.

Raporda ayrıca, Türk savaş uçaklarının Yunan adaları üzerinde artan uçuşlarının kaydedildiği belirtildi. Komisyon, Yunanistan’ın karasularının ihlal edildiği iddialarının arttığını ve Türkiye’nin Ağustos 2026’da kuzeydoğu Ege ve Doğu Akdeniz’de ilan ettiği deniz parklarının büyük bölümünün Türkiye karasularının dışında bulunduğunu ifade etti.

YUNANİSTAN-GKRY ELEKTRİK PROJESİNDE TÜRKİYE’YE ELEŞTİRİ

Yunanistan ile GKRY arasında planlanan deniz altında elektrik bağlantısı projesine de raporda yer verildi. Avrupa’nın enerji ağlarına dair güncellenen mevzuata Türkiye’nin henüz tam uyum sağlamadığı belirtildi. Proje, Yunanistan ve GKRY arasında elektrik iletimini sağlamayı amaçlamaktadır.

KIBRIS’TA İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM VURGUSU

Raporda, Türkiye’nin GKRY tarafından ilan edilen “Kıbrıs Cumhuriyeti”ni tanımadığı ve iki devletli çözüm modelini desteklemeye devam ettiği ifade edildi. AB, Ankara’nın savunduğu bu çözüm modelinin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarıyla çeliştiğini, Türkiye’ye GKRY ile ilişkilerini normalleştirmesi çağrısını yaptı.

‘DOĞU AKDENİZ’DE KALICI GERİLİM AZALMASI SAĞLANAMADI’

Komisyon, Türkiye ve Yunanistan arasındaki ilişkilerde 2023 yılındaki depremlerin ardından başlayan yakınlaşmanın sürdüğünü ancak kıta sahanlığı konusundaki anlaşmazlıkların da devam ettiğini bildirdi. Türkiye-Libya mutabakatının onaylanması, Doğu Akdeniz’de kalıcı bir gerilim azalmasının sağlanamadığını gösterdi. Komisyon, Türkiye’ye bölgesel istikrarı tehlikeye atmaktan kaçınması için çağrıda bulundu.

DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI’NDAN RAPORA TEPKİ

Dışişleri Bakanlığı, 4 Kasım’da yaptığı açıklamada Avrupa Komisyonu’nun 2026 Türkiye Raporu’na tepki gösterdi. Bakanlık, raporun Türkiye’ye yöneltilen önyargılı yaklaşımı bir kez daha sergilediğini belirtti. Yunanistan ve Kıbrıs ile ilgili değerlendirmelerde Türkiye’nin hak ve çıkarlarının göz ardı edildiğini ifade etti. AB’nin Yunanistan ve GKRY’nin taleplerini desteklemesini eleştiren Bakanlık, rapordaki iddiaları reddetti. Ayrıca, AB’nin bu tutumu ile çözüm sürecine katkı sağlayamayacağını da vurguladı.