Cumhuriyetçiler ara seçimlerde kritik durumda

ABD’de Ara Seçimlerin Öncesinde Cumhuriyetçi Parti’nin Durumu

2024 yılında yapılacak başkanlık seçimlerinin ardından Beyaz Saray ve Kongre’nin her iki kanadını kontrol eden Cumhuriyetçi Parti, yapılan ara seçimler öncesinde karmaşık bir durumla karşı karşıya. Temsilciler Meclisi’nde iki boş koltukla birlikte Cumhuriyetçiler 218, Demokratlar ise 214 sandalyeye sahip durumda. Ayrıca, Mart 2026’da partisinden ayrılan bağımsız Kevin Kiley, çoğunlukla eski partisi ile birlikte hareket ediyor.

Senato’da Cumhuriyetçiler 53, Demokratlar 45 ve onlarla birlikte oy kullanan iki bağımsız senatör bulunuyor. Cumhuriyetçilerin bu seçimlerde Kongre’nin tek bir kanadında dahi çoğunluğu kaybetmesi, Trump yönetimi için kritik sonuçlar doğurabilir. Eğer Demokratlar Temsilciler Meclisi’nde kontrolü ele geçirirse, komisyon başkanlıklarını alarak Beyaz Saray çalışanları ve Trump ailesi hakkında soruşturmalar açabilir, yetkilileri ifadeye çağırabilir ve uluslararası askeri operasyonlar ile bütçe harcamalarına kısıtlamalar getirebilir. Bunun yanı sıra, Demokratlar azil sürecini yeniden başlatma hakkına da sahip olacaklar.

Trump, daha önce iki kez azil sürecine girmişti, ancak her iki girişim Senatodaki oylamalarda reddedilmişti. Görevden alma için Senato’da üçte iki çoğunluk gerektiği için Demokratların Cumhuriyetçi senatörlerin desteğini olmadan bu hedefe ulaşması oldukça zor görünüyor. Senato’da elde edilecek basit bir çoğunluk ise Demokrat Partinin hareket alanını genişletebilir.

Senato, federal yargıçları ve yürütme organının üst düzey çalışanlarını onaylama yetkisine sahip. Bu nedenle Senato’nun kontrolünün değişmesi, Trump’ın atama planlarını doğrudan etkileyebilir. Cumhuriyetçi senatörler, seçimlerin ve yeni yasama döneminin başlaması arasındaki geçiş döneminde hızlı bir şekilde Trump’ın önerdiği yargıç adaylarını onaylamayı planlıyor.

Trump, 17 Ekim’de Kentucky’de düzenlenen bir mitingde, seçmenlerden pusulada kendi adı varmış gibi oy kullanmalarını istedi. Ancak, son günlerde kamuoyu desteği düşüşte. 26 Ekim tarihli bir anket, Trump’ın icraatlarını onaylayanların oranının yüzde 32’de kalırken, hoşnutsuzluk oranının ise yüzde 66 olduğunu gösteriyor. Bu durum birçok Cumhuriyetçi adayın Trump ile ilişkilerini uzak tutmasına sebep oluyor. Yapılan bir araştırma, 41 Cumhuriyetçi adayın Trump ile bağlarını gizlemeye çalıştığını ortaya koyuyor.

Ekonomiyle ilgili zorluklar da iktidar partisinin sorunlarını artırıyor. ABD ile İsrail’in İran’a yönelik savaşının ardından dizel yakıt fiyatları yüzde 70 oranında artış gösterdi. Bu fiyat artışlarını durdurmak isteyen Trump, 9 Ekim’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile motorin ithalatı konusunda bir anlaşma yaptı ve Hazine Bakanlığı, bu ticareti 7 Nisan 2027’ye kadar onayladı. Öte yandan, 16 Ekim’de iki partinin oylarıyla kabul edilen ve Rusya’ya ağır yaptırımlar öngören Lindsey Graham yasasının temel maddeleri askıya alındı ve bu karar Kongre’den tepki topladı.

Seçim atmosferini etkileyen iç krizler de mevcut. ABD’nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle, bağışçıdan para istemesi ve Yunan şirketleri için lobi yapması üzerine istifaya zorlandı. Ayrıca, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in 2009 Fort Hood saldırganının infazını canlı yayında göstermeyi önermesi her iki partiden gelen tepkiler sonrasında durduruldu. Karoline Leavitt’in yerine gelen Katie Zacharia ise avukatlık unvanı konusundaki yanlış beyanlar nedeniyle işten ayrıldı.

Demokratların Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğu kazanmak için 218 koltuğa ihtiyaçları var ve bu hedefe ulaşmak için en az dört yeni temsilci çıkarılması gerekiyor. Cook Political Report’un verileri ve analist Nate Silver’ın tahminine göre, Demokratların mecliste 25 sandalye kazanarak 240 vekile ulaşma ve çoğunluğu geri alma olasılığı yüzde 95 olarak hesaplanıyor. Senato’da ise, 50-50 eşitlik halinde belirleyici oy Başkan Yardımcısı JD Vance’e ait. Bu nedenle Demokratların senatodaki üstünlüğü sağlamak için 51 sandalyeye ulaşması gerekiyor.

Cumhuriyetçilerin daha önce kazandığı eyaletlerdeki son anketler sürpriz sonuçlar veriyor. Örneğin Texas’ta Demokrat James Talarico, eski başsavcı Ken Paxton’ın 7 puan önünde görünüyor. Kansas’ta Demokrat aday Adam Hamilton, Cumhuriyetçi Roger Marshall karşısında yüzde 49’a yüzde 44 önde. Benzer durum Maine, Ohio, Alaska ve Iowa’da da yaşanıyor. Eyalet meclislerinin seçim bölgelerini kendi lehlerine değiştirme çabaları, bu seçimde yaklaşık 24 milyon seçmeni doğrudan etkiliyor.

Mevcut durum, her iki kanatta da kontrolün el değiştirmesi için Demokratların sınırlı sayıda sandalyeyi kazanmasının yeterli olduğunu gösteriyor. Temsilciler Meclisi’nde Cumhuriyetçiler 218, Demokratlar ise 214 sandalyeye sahip. Bağımsız üye Kevin Kiley, Cumhuriyetçilerle birlikte hareket ediyor ve iki boş koltuk var. Senato’da ise Cumhuriyetçiler 53, Demokratlar 45 sandalyeye sahip. Bağımsız senatörler Bernie Sanders ve Angus King ile toplam sandalye sayısı 47’ye çıkıyor. Salt çoğunluk için 51 sandalye, eşitlik halinde ise başkan yardımcısının oyuyla 50 sandalye gerekiyor. 35 sandalye için ise seçim yapılacak.

Demokratların Senato kontrolünü sağlaması için ellerindeki sandalyeleri koruyarak Cumhuriyetçilerden en az net dört sandalye kazanmaları şart.