Avrupa’nın doğal gaz depoları yüzde 74,6 dolulukta

Küresel Enerji Piyasalarında Belirsizlikler Devam Ediyor

Avrupa Birliği (AB), 2026-2027 kış sezonuna son 13 yılın en düşük doğal gaz stok seviyeleriyle hazırlanmakta. Depolardaki doluluk oranı yüzde 74,6 düzeyinde kalırken, kış aylarında artacak olan tüketimin karşılanabilmesi için Avrupa’nın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatına bağımlılığı giderek artıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) yayımladığı değerlendirme, son 10 yılda küresel doğal gaz piyasalarında yaşanan dönüşümü ve Orta Doğu’daki savaşların ardından meydana gelen arz şoklarının piyasalara etkisini gözler önüne serdi. İlk defa 2016’da yayımlanan rapora göre, küresel gaz piyasaları daha esnek ve birbirine entegre bir yapıya kavuştu. Ancak bu durum, piyasa işleyişini daha karmaşık bir hale getirdi.

Spot piyasa işlemlerinin artması ve teslimat noktası değiştirilebilen LNG sözleşmelerinin yaygınlaşması, bölgesel piyasalar arasındaki bağlantıları güçlendirerek arz kesintilerine karşı dayanıklılığı artırdı.

HÜRÜMÜZ BOĞAZI’NDAKİ KESİNTİ, LNG ARZINI DARALTTI

Hürmüz Boğazı üzerinden LNG sevkiyatının durması, piyasalardaki esnekliğe rağmen küresel arz dengelerine olumsuz bir etki yarattı. Bu durum sonucunda Asya ve Avrupa’da doğal gaz fiyatları, 2022-2023 dönemindeki enerji krizinden sonra en yüksek seviyelere ulaştı. Boğazdaki kesintiler nedeniyle Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden yapılan LNG yüklemeleri, mart-ekim döneminde 60 milyar metreküpten fazla azalma gösterdi.

Küresel LNG arzının bu yıl yaklaşık yüzde 3, yani 20 milyar metreküp kadar gerilemesi bekleniyor. Aynı zamanda doğal gaz talebinin de yüzde 1,5 düşerek 65 milyar metreküp azalacağı öngörülüyor. Talepteki azalma, Orta Doğu’da karşılanamayan tüketim ihtiyacının yanı sıra Avrupa’da sanayi kaynaklı doğal gaz kullanımının azalması ve Asya’daki bazı ülkelerin elektrik üretiminde doğal gaz yerine kömüre yönelmesi gibi etkenlerden kaynaklanıyor.

AVRUPA’NIN LNG İTHALATINA BAĞIMLILIĞI ARTABİLİR

Avrupa ülkelerinin doğal gaz depolarındaki doluluk oranının yüzde 74,6 seviyesinde olması, yaklaşan kış dönemi öncesinde enerji arz güvenliği konusunda kaygıları artırıyor. IEA, mevcut stok seviyelerinin Avrupa’yı mevsimsel gaz talebinin zirve yaptığı dönemlerde küresel LNG piyasasına daha bağımlı hale getirebileceğine dikkat çekiyor. Kışın beklenenden daha soğuk geçmesi, teknik arızalar veya yeni arz kesintilerinin ortaya çıkması halinde Avrupa’nın enerji ihtiyacını karşılamada zorluk yaşayabileceği değerlendiriliyor.

Ajanstan yapılan simülasyonlar, olası risklerin boyutunu da ortaya koymakta. Hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin altında seyretmesi ve Hürmüz Boğazı üzerinden LNG sevkiyatındaki kesintinin sürmesi durumunda, AB’nin doğal gaz stoklarının Mart 2027 sonuna kadar kullanılabilir kapasitesinin yüzde 10’unun altına düşmesi öngörülüyor.

DÜŞÜK STOKLAR, FİYATLAR ÜZERİNDE BASKI OLUŞTURABİLİR

Rapor, doğal gaz depolarındaki doluluk oranının kullanılabilir kapasitenin yüzde 30’unun altına düşmesi durumunda depolardan gaz çekiş hızının genellikle yavaşladığını göstermekte. Bu kabiliyet, kış aylarındaki yüksek talep dönemlerinde arzın karşılanmasını daha da güç hale getirebilir. Avrupa’daki düşük stok düzeylerinin, Asya ve Güney Amerika’daki LNG ithalatçılarının sınırlı depolama imkânlarıyla birleşmesi, küresel piyasalarda esnek LNG sevkiyatları için rekabeti artırabilir.

Özellikle talebin yoğunlaştığı dönemlerde sınırlı sayıda LNG kargolarına yönelik rekabetin, spot doğal gaz fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturması muhtemel. Ayrıca, düşük stoklar Avrupa’nın 2027 yazında depolarını yeniden doldurmak için daha fazla doğal gaz tedarik etmesini gerektirebilir. Bu durum, küresel piyasadaki arz sıkışıklığını gelecek yıla taşıma riskini de beraberinde getiriyor.