Hafta Genelinde Emtia Piyasalarında Dalgalanma
Bu hafta emtia piyasa hareketleri, küresel ekonomik büyüme endişeleri ve ABD Merkez Bankası’nın para politikası sinyalleriyle şekillendi. Fed içindeki sıkılaşma beklentileri, özellikle değerli metallere yönelik satış baskısını artırdı ve birçok metalde üç ayın dip seviyeleri görüldü.
Faiz ve arz-talep dinamiklerindeki değişimler, enerji ve tarım emtialarında da ayrışan fiyat hareketlerine yol açtı. Aşağıda sektörlere göre öne çıkan gelişmeler ve etkileyen faktörler özetlenmiştir.
Değerli Metallerde Sert Düşüş
Gümüş, platin ve paladyumda belirgin değer kayıpları yaşandı; altın da sınırlı bir düşüşle haftayı kapattı. Enflasyonun yüksek kalması ve Fed’in uzun süre sıkı kalabileceğine dair beklentiler, yatırımcı talebini baskıladı. Haftalık bazda ons bazında gümüş %6,3, platin %3,4, paladyum %3,2 ve altın %0,7 geriledi. Gümüş 55,4 dolar, platin 1.598,20 dolar ve paladyum 1.092 dolar seviyelerine inerek son dönemin diplerini test etti.
Baz Metallerde Arz ve Talep Faktörleri
Alüminyum, çinko, nikel, bakır ve kurşun gibi baz metaller genel olarak geriledi; alüminyum ve çinko %2,3, nikel %2,2, bakır %2,1 ve kurşun %0,2 düşüş kaydetti. Hem küresel büyüme endişeleri hem de tedarik tarafındaki gelişmeler bu hareketlerde rol oynadı.
Örneğin Şili’deki Escondida madeninde çalışanlarla ön anlaşma sağlanması, olası grev riskini azalttığı için bakır arz endişelerini hafifletti. Endonezya’daki artan üretim alüminyum fiyatlarını baskılarken, paslanmaz çelik talebindeki zayıflık nikelde düşüşe katkıda bulundu.
Enerji Piyasasında Ayrışma
Brent petrol yükselirken doğalgaz geriledi.Aralık vadeli Brent, Orta Doğu’daki jeopolitik belirsizliklerin etkisiyle haftayı %4,75 artışla tamamladı. Buna karşın ABD doğalgazı, ılıman hava beklentileri ve yüksek stok seviyeleri sebebiyle %3,2 değer kaybetti.
Tarım Emtialarında Karışık Görünüm
Chicago ve diğer piyasalarda buğday, mısır ve soya gibi bazı ürünlerde düşüş; pirinç ve bazı tropikal tarım ürünlerinde ise artış görüldü. Soya fasulyesi %2,4, buğday %1,7 ve mısır %1,2 gerilerken pirinç %2,2 yükseldi. Kahve fiyatları %6,5 artış gösterdi; şeker %3, pamuk %0,7 düştü ve kakao %0,4 yükseldi.
Rusya’nın artan buğday arzı, ABD’deki hasat ilerleyişi ve yüksek stoklar birçok tahıl fiyatı üzerinde baskı yarattı. Buna karşın Hindistan rupisinin güçlenmesi ve iklimsel etkenler pirinç arzını sınırlayarak pirinç fiyatlarını yukarı itti.
Diğer Etkileyen Faktörler
Otomotiv sektöründeki talep değişimleri, platin ve paladyum üzerinde olumsuz etki yarattı; ayrıca Çin’deki mücevher talebinde beklenen düşüş platin üzerindeki baskıyı artırdı. El Niño gibi iklim olayları, Brezilya kaynaklı kahve ve şeker üretimini tehdit ederek bu ürünlerde fiyatlara yukarı yönlü baskı oluşturdu.
Genel olarak, piyasalarda hem talep kaynaklı endişeler hem de arz tarafındaki gelişmeler emtia fiyatlarının ayrışmasına neden oldu. Kısa vadede merkez bankası politikaları, jeopolitik riskler ve hava koşulları fiyat yönü üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.