Bursa tarımının yol haritası

Bursa Tarım Kongresi Sonuç Raporu, düzenlenen basın toplantısı ile kamuoyuyla paylaşıldı.

Rapor Sonuç Bildirisi, BUSİAD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve BUSİAD Gıda ve Tarım Uzmanlık Grubu Sorumlusu Lale Yıldız tarafından açıklandı.

Raporda, kentin tarım ve gıda sektörünün geleceğine yön verecek öncelikleri ve çözüm önerilerini ortaya konuldu. Raporda; tarım arazilerinin korunması, su kaynaklarının verimli kullanılması, dijital tarım teknolojilerinin yaygınlaştırılması ve yüksek katma değerli üretimin geliştirilmesi temel öncelikler olarak öne çıkıyor. Bursa’nın 2050 yılına kadar iklim değişikliğine uyum sağlayan, ileri teknolojileri üretimin tüm aşamalarına entegre eden ve uluslararası rekabet gücü yüksek bir tarım ve gıda üretim merkezi olması gerekliliği dile getiriliyor.

Bursa Uludağ Üniversitesi, BUSİAD (Bursa Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği) ve Bursa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü koordinatörlüğünde; TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Bursa Şubesi, TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Bursa Şubesi, Bursa Ticaret Borsası, Bursa İhracatçılar Birliği, Marmarabirlik, TÜİK Bursa Bölge Müdürlüğü ve Uludağ Zootekni Derneği’nin katkılarıyla 21–22 Nisan 2026 tarihlerinde gerçekleştirilen Bursa Tarım Kongresi’nin sonuç raporu, kentin tarım ve gıda sektöründeki temel sorunları, çözüm önerilerini ve 2050 vizyonuna ulaşmak için izlenmesi gereken stratejik öncelikleri ortaya koyuyor.

“Bursa’da Tarımın Dünü, Bugünü ve Geleceği” temasıyla düzenlenen kongreye Bursa ve çevre illerden 457 kişi katıldı. Alanlarında uzman 55 davetli konuşmacının katkı sunduğu kongrede; bitkisel ve hayvansal üretim, gıda sanayisi, su kaynaklarının yönetimi, iklim değişikliği, tarımsal mekanizasyon, kırsal kalkınma ve dijital tarım gibi başlıklar ele alındı. Kongre hazırlıkları kapsamında Kasım 2025’te gerçekleştirilen dört tematik çalıştayın sonuç raporları da kongredeki değerlendirmelere temel oluşturdu. Böylece farklı paydaşların görüş ve önerileri, bilimsel bilgi ve sektörel deneyimle birlikte ele alındı.

STRATEJİK BİR AVANTAJA DÖNÜŞMELİ

Raporda, verimli tarım arazileri, farklı iklim özellikleri, gelişmiş sanayi altyapısı ve lojistik avantajlarıyla Bursa’nın Türkiye’nin önemli tarım ve gıda üretim merkezleri arasında yer aldığı vurgulanıyor. Bursa siyah inciri, Gemlik zeytini, Bursa şeftalisi, Deveci armudu ve Keles kirazı gibi ürünler kentin yüksek katma değer potansiyelini ortaya koyarken, güçlü gıda sanayisi de tarımsal üretim ile sanayi arasında önemli bir bağ kuruyor.

Ancak sonuç raporu, bu potansiyelin sürdürülebilir biçimde değerlendirilmesinin önünde önemli sorunlar bulunduğuna da dikkat çekiyor. Tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı, iklim değişikliği ve kuraklık, su kaynaklarının etkin yönetilememesi, artan üretim maliyetleri, küçük ve parçalı arazi yapısı, kırsal nüfusun yaşlanması ve gençlerin tarımdan uzaklaşması bu sorunların başında geliyor.

Raporda, verimli tarım arazilerinin korunması stratejik bir öncelik olarak ele alınıyor. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nda düzenlemeler yapılması, tarım arazilerini amaç dışı kullanıma karşı daha güçlü koruyacak yeni bir yasal çerçeve oluşturulması, verimli ovaların gelecek nesillere aktarılmasını güvence altına alacak yeni düzenlemelerin hayata geçirilmesi öneriliyor.

Hayvancılıkta yem maliyetleri, mera alanlarının yetersizliği ve üretici kârlılığı; gıda sanayisinde ise hammadde tedariki, markalaşma, izlenebilirlik, soğuk zincir ve nitelikli iş gücü ihtiyacı öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor. Su ürünleri sektöründe de kirlilik, müsilaj, aşırı avcılık ve yetersiz destekler çözüm bekleyen konular olarak sıralanıyor.

VERİMLİLİK VE KATMA DEĞER

Sonuç raporu, Bursa tarımının geleceğinin yalnızca üretim miktarını artırmakla değil, verimliliği ve katma değeri yükseltmekle şekilleneceğini vurguluyor. Bu kapsamda basınçlı ve sensör tabanlı sulama sistemlerinin yaygınlaştırılması, yağmur suyu hasadı, uygun kalite standartlarını sağlayan geri kazanılmış su kaynaklarının tarımsal sulamada değerlendirilmesi ve hassas tarım uygulamalarıyla dijital karar destek sistemlerinin kullanılması öneriliyor.

Coğrafi işaretli ürünlerin üretim ve pazarlama altyapısının güçlendirilmesi, markalaşmanın desteklenmesi, meyve ve sebze işlemede ileri teknolojilerin kullanılması ve yenilikçi gıda ürünlerinin geliştirilmesi de temel öncelikler arasında yer alıyor.

Rapor, üretici örgütleri ve tarımsal kooperatiflerin kurumsal kapasitelerinin, yönetişim yapılarının ve pazarlama altyapılarının güçlendirilmesi; üreticilere sunulan hizmetlerin ve pazarlama olanaklarının geliştirilmesi gerektiğine de vurgu yapıyor.

Toplantıya Bursa İl Tarım ve Orman Müdür Yardımcısı Erdoğan Ceylan, BUSİAD Yüksek Danışma Kurulu Başkanı Buğra Küçükkayalar, TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı ve BUSİAD Gıda ve Tarım Uzmanlık Grubu Başkanı Serkan Durmuş, Bursa Uludağ Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyeleri Prof. Dr. İbrahim Ak, Prof. Dr. Bige Karaman, Prof. Dr. Ümran Ertürk, Bursa Uludağ Üniversitesi Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Park ve Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özlem Kurt, Hamidiye Tarım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi müdürü Ali Cihan ve BUSİAD Gıda ve Tarım Uzmanlık Grubu Üyeleri katıldı.