DEAHB farkındalığında doğru bilinenler! Aile ve okul desteği şart

“YAPMAK İSTEMİYOR” DEĞİL, YAPMAKTA ZORLANIYOR OLABİLİR

Açıklamada, ailelerden ve öğretmenlerden sıkça duyulan “Dikkatini verse yapacak”, “Çok zeki ama kendini derse vermiyor” ve “Kaç kere söyledim, yine unuttu” gibi ifadelerin, çocuğun yaşadığı güçlüklerin doğru anlaşılmasını engelleyebileceğine dikkat çekildi.

DEAHB’nin yalnızca hareketlilik ya da dikkat eksikliğiyle sınırlı olmadığı belirtilerek, bu durumun dikkati düzenleme, dürtüleri kontrol etme, işe başlama ve bir görevi tamamlayana kadar sürdürme gibi becerileri etkileyebilen nörogelişimsel bir bozukluk olduğu aktarıldı.

Her DEAHB’li çocuğun aynı belirtileri göstermediği vurgulanan açıklamada, bazı çocukların hareketlilikleri ve dürtüsel davranışlarıyla öne çıkarken bazılarının dalgınlık, unutkanlık ve başladığı işi tamamlayamama gibi daha az fark edilen güçlükler yaşayabildiği belirtildi.

HER HAREKETLİ YA DA DALGIN ÇOCUK DEAHB’Lİ DEĞİL

DEAHB’nin kötü ebeveynlik, tembellik, şımarıklık veya zekâ geriliği olarak değerlendirilmemesi gerektiğinin altı çizilen açıklamada, her hareketli ya da zaman zaman dalgın olan çocuğun bu bozukluğa sahip olmadığı da hatırlatıldı.

Belirtilerin çocuğun yaşına ve gelişim düzeyine göre değerlendirilmesi gerektiği ifade edilerek, güçlüklerin süreklilik göstermesi, birden fazla ortamda görülmesi ve çocuğun akademik, sosyal ya da günlük yaşamını olumsuz etkilemesinin önem taşıdığı kaydedildi.

Tanı sürecinin tek bir testle yürütülemeyeceğine dikkat çekilen açıklamada, çocuğun gelişim öyküsünün, aileden alınan bilgilerin ve öğretmen gözlemlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Tanısal değerlendirmede çocuk ve ergen psikiyatristlerinin temel rol üstlendiği, ihtiyaç duyulması hâlinde farklı uzmanlık alanlarının da sürece katılabileceği ifade edildi.

AİLE VE OKUL DESTEĞİ BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR

DEAHB’li çocukların desteklenmesinde aile ve okul iş birliğinin önemine değinilen açıklamada, günlük rutinlerin oluşturulması, yönergelerin kısa ve anlaşılır biçimde verilmesi, görevlerin küçük adımlara ayrılması ve hareket molalarına yer açılması gibi uygulamaların yararlı olabileceği aktarıldı.

Ayrıca çocukların olumlu davranışlarının fark edilmesi, çabalarının takdir edilmesi ve zorlandıkları becerilerin geliştirilebilir olduğunun kabul edilmesi gerektiği vurgulandı. Tedavi yaklaşımının ise çocuğun yaşına, belirtilerine ve bireysel ihtiyaçlarına göre belirlenmesi gerektiği ifade edildi.

“AMAÇ ÇOCUĞU USLU HÂLE GETİRMEK DEĞİL”

Açıklamada, DEAHB’ye yönelik desteğin amacının çocuğu yalnızca daha uyumlu davranmaya yönlendirmek olmadığı belirtilerek, çocuğun potansiyelini kullanmasının, öğrenmesinin, kendini düzenlemesinin ve sosyal ilişkilerini sürdürebilmesinin desteklenmesi gerektiği kaydedildi.

Çocukların sürekli eleştirilmesinin zamanla kendilerine ilişkin olumsuz inançlar geliştirmelerine yol açabileceğine işaret edilen açıklamada, yetişkinlerin “Bunu neden yine yaptın?” sorusu yerine “Burada neyi yapmakta zorlandın?” sorusuna yönelmesinin önemine dikkat çekildi.

Çağdaş Eğitim Kooperatifi, DEAHB farkındalığı kapsamında çocukları davranışları üzerinden etiketlemek yerine yaşadıkları güçlükleri anlamanın ve ihtiyaç duydukları desteği sağlamanın önemini vurguladı. Açıklama, çocukların yalnızca zorlandıkları alanlarla değil, güçlü yönleri, yetenekleri ve potansiyelleriyle de görülmesi gerektiği mesajıyla sona erdi.