Fon Tasfiye Teklifi: Yatırımcı Hakları ve İadeler

AK Parti milletvekilleri tarafından hazırlanan kanun teklifi, fon skandalı kapsamındaki varlıkların tasfiyesine ilişkin düzenlemeleri içeriyor. Teklifin TBMM’ye sunulması bekleniyor; hedef, 455.578 yatırımcının 1 milyon liraya kadar olan alacaklarının tasfiye yoluyla çözülmesini sağlamak.

Hazırlanan düzenleme, fon varlıklarının gerçek hak sahiplerine adil biçimde dağıtılmasını, ekonomik değer kaybının önlenmesini ve tasfiye süreçlerinde şeffaflık ile hesap verebilirliğin tesis edilmesini amaçlıyor.

Temel Düzenlemeler ve Tasfiye İlkeleri

Her fonun kendi mal varlığı ve hak sahipleri tespit edilecek; tasfiye sürecinde yatırımcı menfaatleri gözetilecek, fon portföyleri ekonomik kayba yol açmayacak biçimde elden geçirilecek ve elde edilen nakit adil şekilde dağıtılacak.

Çıkışlar için “ilk giren, ilk çıkar” yöntemi esas alınacak; geçmiş dönem nakit hareketlerinin bugünkü değerinin karşılaştırılabilmesi amacıyla TÜFE ve Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalamasına dayalı bir güncelleme yapılması öngörülüyor. Bu yöntem, yatırımcı mağduriyetlerinin dengelenmesine hizmet edecek.

Ara Ödeme ve Dağıtım Kuralları

Tasfiye tamamlanana kadar yatırımcıların tamamen bekletilmemesi amacıyla, kişi başına azami 1 milyon lira tutarında ara ödeme yapılabilecek. Bu ödemeler, net yatırım tutarı ile kesinleşmiş hak ve alacak tutarını aşmayacak şekilde düzenlenecek. Dağıtılabilir nakit bu sınırları karşılamıyorsa, mevcut tutar hak sahipleri arasında oransal olarak paylaştırılacak.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), öncelikle net yatırım tutarı en düşük olan hak sahibinden başlamak suretiyle ödeme yapılmasına veya tüm hak sahiplerine uygulanacak asgari ara ödeme tutarını belirleyerek ödemeler yapılmasına karar verebilecek. Böylece eşit durumdaki yatırımcılar arasında nesnel ve öngörülebilir bir yöntem tesis edilecek.

İade Mekanizması ve Haksız Kazançların Giderilmesi

Fon tasfiye tarihinden önce gerçek dışı değerler üzerinden çıkış yaparak olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde edenler ile fon portföyündeki fiyatları gerçeğe aykırı bulunan paylardan haksız menfaat sağlayanlar için isteğe bağlı iade mekanizması oluşturulacak.

İade tutarının keyfi belirlenmesini önlemek amacıyla fon türü ve yatırım stratejisine uygun emsal fon getirileri, ilgili payın dâhil olduğu endeks veya SPK tarafından belirlenecek diğer objektif piyasa ölçütleri esas alınacak. İadeler gönüllülük esasına dayanacak; ayrıca tasfiye kapsamındaki fonların olağandışı getirilerinin emsal hesabı bozmasını engellemek için bu fonlar emsal hesaplamaya dahil edilmeyecek.

Sorumluluk, Haciz ve Tasfiye İşlemleri

Fon kurucusu, yöneticisi ve portföy yönetim şirketinin sorumluluğu ön planda olacak; bunların yetersiz kaldığı durumlarda zarar veya eksik tasfiye bakiyesinden sorumlu gerçek ve tüzel kişilerin şahsi sorumluluğuna gidilecek. Muvazaa veya karşılıksız işlemlerle değeri aktarılmış varlıklara ilişkin hukuki bağlantı korunacak.

Ceza soruşturması veya kovuşturma kapsamında el konulan ya da müsadere edilen malvarlığı değerleri, yatırımcı zararlarının giderilmesinde kullanılabilecek. Doğrudan fona devredilemeyen varlıklar için ise TMSF kayyum sıfatıyla satış veya tasfiye yaparak ekonomik değeri nakde çevirecek ve hızla ilgili fonlara aktarılmasını sağlayacak.

Teklifin nihai hedefi, yatırımcı haklarının en yüksek ölçüde ve süratle korunması, tasfiye ve geri kazanım süreçlerinin hukuki belirlilik, hesap verebilirlik ve kurumlar arası eşgüdümle yürütülmesidir.