Norveç Varlık Fonu ve Türkiye’deki Şüpheli Hisseler

Türkiye sermaye piyasalarında son dönemde yaşanan şüpheli işlemler, hem yerli yatırımcılara hem de dünyanın en büyük varlık fonuna ciddi zararlar verdi. Norveç devlet varlık fonunu yöneten Norges Bank Investment Management (NBIM), 30 Haziran verilerine göre, savcılar ya da düzenleyici kurumlar tarafından soruşturulan 10 Türk şirkette hisse bulunduruyordu.

Bu pozisyonların toplam değeri yaklaşık 2 milyar Norveç kronuna (yaklaşık 208 milyon dolar) denk geliyordu; o dönemde fonun elindeki Türk hisselerinin değeri 20,4 milyar kron civarındaydı ve soruşturmanın ivmesiyle birlikte bu tutarlar hızla geriledi.

Fonun Türkiye Pozisyonları ve Yönetim Değişiklikleri

Resmi kayıtlara göre NBIM, kriz merkezindeki bazı firmaların hisselerini portföyünde gösteriyordu. Fonun Türk piyasa yatırımlarından biri olan Tera Yatırım Menkul Değerler A.Ş. ile ilgili alımlar belgelerde yer alıyor; NBIM sözcüsü ise bu hisselerin hâlâ elde tutulup tutulmadığı konusunda yorum yapmaktan kaçındı. Norveç fonu varlıklarını yılda iki kez açıkladığını, dönem içi hareketlerle ilgili açıklama yapmadığını belirtti.

Fonun Türkiye’deki en büyük tekil yatırımı Astor Enerji A.Ş.’deki yaklaşık yüzde 2’lik payıydı; şirket hisseleri belirgin düşüşler yaşadı (örneğin bu ay yüzde 41 civarında gerileme görüldü). NBIM daha önce Türkiye’deki hisseler için İstanbul Portföy Yönetimi ile çalışmış, ancak Bloomberg haberlerine göre bu ilişki sona ermiş ve yeni portföy yöneticileri arasında Neo Portföy ile ABD merkezli TRG Management öne çıkmıştı.

Soruşturmanın Başlangıcı ve Piyasaya Etkileri

Soruşturma, bazı portföy yönetimi şirketlerinin fon yatırımcılarına ödeme yapamaması ile tetiklendi. Pusula Portföy Yönetimi A.Ş. ile Tera’ya bağlı Tera Portföy Yönetimi A.Ş.’nin fonlarındaki temerrütler, 16 Eylül’de Borsa İstanbul 100 endeksinde yüzde 6’dan fazla kayba ve ardından devre kesicilerin uygulanmasına yol açtı. Takip eden günlerde Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yedi şirket tarafından yönetilen 131 fonun faaliyetlerini durdurdu ve tasfiyelerine karar verdi.

Resmi belgeler, NBIM’in 2025 yılı içinde bu 10 şirkete yönelik pozisyonlar aldığını gösteriyor. Bu şirketler arasında Tera ile ilişkili Tera Yatırım Teknoloji Holding A.Ş. de yer aldı; ilgili firmanın kurucusu Emre Tezmen tutuklandı ve her iki şirketin hisseleri sert düşüşler kaydetti.

Dalgalanan Değerler ve Öne Çıkan Şirketler

Varlık fonunun portföyündeki en büyük ikinci pozisyon, 2025’te edinilmiş olan Destek Finans Faktoring A.Ş. hissesiydi (yaklaşık yüzde 0,17). Bu şirketin hisseleri daha önce Tera tarafından halka arz edilip fonlara dahil edilmiş; Temmuz ayında Destek’in piyasa değeri kısa sürede büyük sıçramalarla dikkat çekmişti. Ancak sonrasında hisse fiyatı büyük ölçüde geri çekildi; kurucu Altunç Kumova tutuklandı ve bir Tera portföy yöneticisi de işlem iddiaları nedeniyle savcılığa sevk edildi.

NBIM’in portföyünde yer alan diğer dikkate değer varlıklar arasında, bir Pusula fonu tarafından desteklenen Odine Solutions Teknoloji Ticaret ve Sanayi A.Ş. hisseleri bulunuyor. Bu hisseler yıl içinde olağanüstü değer artışları görüp sonra sert düşüşler yaşadı (örneğin yüzde 987 artıştan sonra yüzde 94 çöküş gibi aşırı oynaklıklar görüldü).

Fonun Stratejisi ve Son Durum

1990’larda Norveç’in petrol ve gaz gelirlerini yatırıma dönüştürmek amacıyla kurulan NBIM, küresel teknoloji hisselerindeki güçlü performans sayesinde yılın ilk yarısında rekor kâr açıklamıştı. Fon, portföyünün büyük bölümünü Norveç Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen özel bir endekse paralel yatırırken, portföyünün küçük bir kısmını aktif yönetimle idare ediyor.

Bu aylarda NBIM, daha riskli tahvillere ağırlık vermek amacıyla devlet tahvili tutarını azaltma teklifi sundu. Ancak Türkiye’deki şüpheli işlemlerle ilişkilendirilen hisselerin devreye girmesi, fonun bölgedeki pozisyonlarını ve değerlemelerini baskı altına aldı.

Önemli Not: Resmi belgeler ve medya raporları süreç boyunca değişken bilgiler içeriyor; fonun dönemsel raporları ve düzenleyici açıklamalar en güncel ve kesin kaynaklar olarak takip edilmelidir.