BM: 2025’te İnsani Yardım Çalışanlarına Yönelik Şiddet Rekor Kırdı

Birleşmiş Milletler, 2025’te insani yardım görevlilerine yönelik şiddetin tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını açıkladı. Raporda, dünyanın çeşitli çatışma bölgelerinde görev yapan personelin artan risklerle karşılaştığı ve yardım operasyonlarının giderek daha tehlikeli hâle geldiği vurgulandı.

Verilere göre geçen yıl toplam 907 yardım çalışanı öldürüldü, yaralandı veya kaçırıldı; can kaybı 350 olarak kaydedildi. Bu sayı, bir miktar düşüş gösterse de genel şiddet düzeyindeki artışı bertaraf etmiyor ve rapor, insani yardım faaliyetlerinin güvenliği konusunda ciddi uyarılar içeriyor.

Gazze Üçüncü Yıl Üst Üste En Riskli Bölge

Raporda Gazze’nin özellikle ağır bir tablo sergilediği belirtildi: 2025’te Gazze’de 186 insani yardım çalışanı yaşamını yitirdi. Böylece Gazze, üst üste üçüncü yıl dünyada yardım çalışanları için en ölümcül bölge oldu. Bunu 71 can kaybı ile Sudan izliyor.

2026’nın ilk verileri de paylaşıldı; yıl başından itibaren dünya genelinde 82 yardım görevlisi öldürüldü, 97 kişi yaralandı ve 39 kişi kaçırıldı.

SİHA Saldırıları ve Yeni Tehditler

Raporda silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) yaygınlaşmasının insani yardım güvenliğini ciddi şekilde tehdit ettiği ifade edildi. Farklı bölgelerde yardım ekipleri SİHA saldırılarının hedefi olurken, örnek olaylar arasında Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde martta bir binaya düzenlenen İHA saldırısında bir yardım çalışanının ölümü ve Ukrayna’da bir haftada dört yardım konvoyuna yapılan saldırılar sayıldı.

Sudan’da 2026’nın ilk dört ayında SİHA’ların pazar yerleri ve sağlık tesislerini hedef almasının, sivil ölümlerinin %80’ine yol açtığı raporda yer alan başka bir çarpıcı bulgu oldu.

Yetkililerden Sert Uyarılar

BM Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Tom Fletcher, üç yılda 1000’den fazla yardım çalışanının öldüğünü belirterek bu durumu kabul edilemez olarak nitelendirdi. Fletcher, yalnızca verileri açıklamanın yeterli olmayacağını; uluslararası toplumun somut adımlar atması, devletlerin uluslararası insancıl hukuku desteklemesi ve siviller ile yardım çalışanlarının korunması için mevcut tüm araçların kullanılmasının gerektiğini vurguladı.

Rapor, özellikle Gazze ve Sudan gibi çatışma bölgelerinde insani yardım faaliyetlerinin gittikçe daha riskli hâle geldiğini, yardım çalışanlarının korunmasının ise uluslararası insancıl hukukun uygulanması açısından hayati öneme sahip olduğunu gösteriyor.