Avrupa’da On Binin Üzerinde Fazla Ölüm

Haziran ayının sonlarında Batı Avrupa’yı etkileyen rekor sıcaklıklar sırasında kıta genelinde 10 binden fazla ek ölüm kaydedildi. Bu ölümlerin büyük çoğunluğu, 65 yaş ve üzerindeki kişileri kapsıyor; aşırı sıcakların kalp-damar ve solunum sistemi hastalıklarını tetikleyebildiği, sıcak çarpmasına yol açabildiği belirtiliyor.

EuroMOMO ağı ve Dünya Sağlık Örgütü ile Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi destekli veriler, ölümlerdeki sıra dışı artışı gözler önüne seriyor. Danimarka Statens Serum Institut’tan Lasse Vestergaard, yılın bu döneminde böyle bir artışın normal olmadığını, yüksek ek ölüm oranını yalnızca aşırı sıcaklarla açıklamanın daha muhtemel olduğunu vurguladı.

İklim Değişikliğinin Rolü ve Bölgesel Etkiler

Bilim insanları, insan kaynaklı iklim değişikliği olmasa haziran sonundaki sıcak dalgasının neredeyse imkansız olacağını bildiriyor. Küresel ısınma, bu tür sıcak dalgalarını daha sık ve daha şiddetli hale getiriyor; gündüz maksimum sıcaklıkların, iklim değişikliği olmasaydı görülecek değerlere göre hatta 4 dereceye kadar daha yüksek olduğu hesaplanıyor.

Veriler 27 Avrupa ülkesinin ulusal ölüm istatistiklerinden derlendi ve 22-28 Haziran haftasında görülen tüm nedenlere bağlı ek ölümler dikkate alındı. Araştırmacılar, o hafta ek ölümlere Kovid-19 gibi farklı bir etkenin katkı sağlamadığını belirtiyor; önceki sekiz haftada total ölüm sayıları normal seviyelerin yaklaşık 500 altında seyretmişti.

Ülke Bazlı Durum ve Saha Bulguları

Europe genelinde Fransa, İspanya ve İngiltere’nin zirve gördüğü sıcak dalgası, elektrik şebekeleri ve eğitim kurumları üzerinde aksamaya yol açtı. EuroMOMO ülke bazında ayrı ek ölüm rakamları açıklamıyor olsa da Fransa ve Belçika, haziran sonundaki hafta için Avrupa’da çok yüksek ek ölüm seviyeleri bildiren iki ülke olarak öne çıktı.

Belçika Kamu Sağlığı Enstitüsü Sciensano, ülkesindeki ek ölüm oranının 2000 yılından bu yana kaydedilen tüm sıcak dalgalarının üstünde olduğunu ifade etti. Ayrı bir çalışmaya göre ise yalnızca İngiltere ve Galler’de mayıs ve haziran aylarındaki sıcak dalgalarına bağlı yaklaşık 2 bin 700 ölüm tahmin ediliyor; bu ölümlerin %42’sine küresel ısınmanın eklediği ekstra sıcaklığın neden olduğu hesaplanıyor.

İngiltere Örneği ve Öneriler

İngiltere bu yıl iki ayrı rekor sıcak dalgası yaşadı; mayısta 35,1°C, haziranda 37,7°C ölçüldü. Araştırma ekibi, 21-29 Mayıs arasında 550, 18-28 Haziran arasında ise yaklaşık 2 bin 200 sıcaklığa bağlı ölüm olduğunu tahmin ediyor. Bu bulgular, hava durumu verileri, iklim modelleri ve aşırı hava koşullarında ekstra ölüm çalışmalarının bir araya getirilmesiyle elde edildi.

İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), resmi ölüm kayıtlarına dayalı kendi değerlendirmesini yakında yayımlayacağını duyurdu. Met Office İklim Atıf Ekibi’nden Mark McCarthy, söz konusu dalgaların özellikle yılın bu erken döneminde görülmesinin olağan dışı olduğuna dikkat çekti.

Hazırlık ve Politika Çağrıları

Uzmanlar, iklim değişikliğinin toplum sağlığı üzerindeki tehditlerini ve aşırı sıcak risklerinin boyutunu vurguluyor. İklim Değişikliği Komitesi (CCC), İngiltere’nin iklim etkileriyle mücadeleye yeterince hazır olmadığını daha önce bildirmişti. Komite ve diğer uzmanlar, kamu binalarında soğutma altyapısına yatırım yapılmasını ve iş yerleri için maksimum sıcaklık sınırları belirlenmesini tavsiye ediyor.

2050 projeksiyonları ise İngiliz hanelerinin %92’sinin çok sıcak koşullarla karşılaşabileceğini öngörüyor; bu da hem sağlık hem de altyapı açısından acil önlemler alınması gerektiğinin sinyalini veriyor.