NATO Zirvesi ve Körfez Gerilimi

Ankara’daki NATO zirvesinde konuşan Genel Sekreter Mark Rutte, ABD’nin İran’a yönelik son askeri operasyonunun “kesinlikle gerekli” olduğunu savundu. Rutte, ateşkesin varlığına rağmen İran’ın ihlallerine karşı güçlü bir yanıt verilmesinin hayati olduğunu belirtti ve ABD’nin NATO’ya bağlılığından şüphe duyulmaması gerektiğini vurguladı.

Rutte ayrıca Avrupalı ve Kanadalı müttefiklerin savunma harcamalarını artırmasının beklenmesinin adil olduğunu söyledi; bunun NATO içinde büyük bir kazanım olduğunu, Putin için kayıp, Trump için ise bir avantaj oluşturduğunu ekledi.

Güney Körfez’de Karşılıklı Saldırılar

İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker saldırılarına misilleme olarak ABD operasyonlarına yanıt verdiğini açıkladı. Kuruluş, Bahreyn ve Kuveyt’teki bazı ABD tesislerine füze ve İHA ile ortak saldırılar düzenlendiğini ve müdahale etmeye çalışan bir ABD MQ-9 İHA’sının düşürüldüğünü bildirdi. Bu olay sırasında bölge ülkelerinde hava savunma sirenleri çaldı; Kuveyt ordusu da karşılık verildiğini duyurdu.

CENTCOM, operasyon kapsamında İran Devrim Muhafızları’na ait 60’tan fazla küçük tekneyle birlikte çeşitli hedeflerin vurulduğunu belirterek, bu saldırıları ateşkesin açık ihlali ve seyrüsefer serbestliğini baltalama olarak nitelendirdi. Öte yandan İran’ın Hatemül Enbiya Merkez Karargahı ABD saldırılarını kınayıp “ezici bir yanıt” tehdidinde bulundu.

Petrol Piyasası ve Diplomasi

Washington, İran’ın uluslararası petrol satışına tanıdığı muafiyeti geri çekti; bu kararın ardından petrol fiyatları %3’ün üzerinde yükseldi. ABD Hazine Bakanlığı daha önce yayımladığı genel lisansı iptal ederek İran’a işlemlerini sonlandırması için 17 Temmuz’a kadar süre verdi. İran Dışişleri Bakanlığı bu adımı, ateşkesi ve nihai anlaşma çabalarını baltalayan bir ihlal olarak nitelendirip karşı adımlar alacağını ilan etti.

Diplomasi cephesinde ise görüşmeler devam ediyor; bir ABD’li yetkili müzakerecilerin iyi niyetle anlaşma arayışını sürdürdüğünü söylerken, bölgedeki kontrolün Tahran’a önemli bir stratejik koz verdiği belirtiliyor.

Ateşkesin Geleceği ve Bölgede Güvenlik

Son gemi saldırılarının sorumluluğu resmi olarak tartışmalı kalırken, Katar bazı saldırılardan İran’ı sorumlu tuttu. Saldırıya uğrayanlar arasında Katar bandıralı büyük bir LNG tankeri ve Suudi bandıralı bir ham petrol tankerinin hasar gördüğü yönünde raporlar yer aldı; mürettebatın tahliye edildiği bildirildi. İran Dışişleri Bakanlığı Katar’ın suçlamalarını şaşırtıcı bulduğunu belirtse de, ticari gemilerin koordinasyonsuz rotalarının risk taşıdığını vurguladı.

Geçici ateşkes çerçevesindeki 60 günlük müzakere süreci Katar’da yürütülen görüşmelerde ilerleme kaydedilemeden sona erdi. ABD Başkanı, anlaşma sağlanamazsa saldırıların yeniden başlayabileceği tehdidini yinelerken; İranlı yetkililer tehditlerin sürmesi halinde nihai anlaşma müzakerelerinin başlamayacağını ifade etti.