Pakistan-Afganistan sınırında çatışmalar: ölümler ve iddialar

Pakistan güvenlik güçlerinin Afganistan sınır hattında düzenlediği hava ve kara operasyonlarında, resmi açıklamalara göre en az 29 militan öldürüldü. Afgan makamları ise aynı saldırılarda aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu en az 38 sivilin yaşamını yitirdiğini ve 163 kişinin yaralandığını bildirdi.

Enformasyon Bakanı Attaullah Tarar, X üzerinden paylaştığı açıklamada Paktia, Paktika ve Kunar vilayetlerindeki hava saldırılarında 25 militanın öldürüldüğünü; ayrıca Bajaur bölgesindeki kara harekatında Pakistan Talibanı’nın Cemaat-ül Ahrar koluyla bağlantılı dört savaşçının etkisiz hale getirildiğini belirtti. Bakan, operasyonlarda “büyük miktarda silah ve mühimmatın” imha edildiğini ifade etti.

Afgan yetkililerin iddiaları ve sivil kayıplar

Afganistan hükümet sözcüsü Hamdullah Fitrat, saldırılarda can kayıplarının büyük kısmının Paktia vilayetindeki bir eve yönelik hava bombardımanından kaynaklandığını söyledi: burada 28 kişi hayatını kaybetti, 158 kişi yaralandı. Fitrat, toplamda 38 sivilin öldüğünü ve 163 kişinin yaralandığını açıkladı.

Paktia’nın Semkani ilçesinin müdür yardımcısı Halid Ahmed Sacad, ilk bombardımanın ardından yaralılara yardım için olay yerine gelen halkın üzerinde ikinci bir saldırı gerçekleştiğini; bölgedeki kurtarma çalışmalarının hedef alındığını belirtti. Taliban yönetimi sözcü yardımcısı da bu bilgiyi doğruladı.

Tarafların gerekçeleri ve suçlamalar

Tarar operasyonların, Pakistan’da son dönemde artan terör eylemlerine karşılık yapıldığını savundu. Bahsedilen eylemler arasında Karaçi’de Sindh Rangers tesisine yönelik bombalı ve silahlı saldırı bulunuyor; bu saldırıda üç asker hayatını kaybetti, dört asker yaralandı ve olay Cemaat-ül Ahrar tarafından üstlenildi.

İslamabad, Kabil’i kendi topraklarında saldırı planlayan militanlara destek vermekle suçluyor. Taliban yönetimi ise bu suçlamaları reddediyor ve radikal grupların faaliyetlerini Pakistan’ın iç meselesi olarak tanımlıyor. İki ülke arasındaki ilişkiler, Taliban’ın 2021’de iktidarı ele geçirmesinden beri sık sık gerilim yaşadı.

Sınır çatışmalarının geçmişi ve diplomasi

Şubat ayında iki ülke sınırında haftalarca süren çatışmalar Birleşmiş Milletler verilerine göre yüzlerce kişinin ölümü ve on binlerce kişinin yerinden edilmesiyle sonuçlanmıştı. Mart ayında ilan edilen ateşkese rağmen sınır hattında dönemsel çatışmalar devam etti. Haziran ayında Afgan yetkililer Pakistan saldırılarında 13 kişinin daha hayatını kaybettiğini duyurdu.

Çin ve diğer ülkelerin arabuluculuk girişimleri kalıcı bir çözüme ulaşmasını sağlayamadı. İslamabad yönetimi bir yandan bölgedeki maliyeti yüksek saldırıları gerekçe göstererek Afganistan operasyonlarını savunurken, diğer yandan ABD ile İran arasında arabuluculuk çabalarına da katıldığını belirtiyor.

Sınır ötesi operasyonların sonuçları

Pakistan ordusu, sınır ötesi harekatlarda özellikle TTP sığınakları ve silah depolarını hedef aldıklarını ve “hassas hedefleme” yöntemleri kullandıklarını vurguluyor. Afgan makamları ise bu iddiaları reddederek operasyonların ağır sivil kayıplara yol açtığını öne sürüyor. Mart ayında bir uyuşturucu tedavi merkezine düzenlenen saldırı örnekleri, sivil can kayıplarının boyutuna işaret ediyor.

Öte yandan ekim ayından bu yana sınır kapıları büyük ölçüde kapalı tutuluyor ve bölgedeki insani durum ile yeniden yerleşim süreçleri olumsuz etkileniyor. Taraflar arasındaki gerginlik devam ederken, olayların bağımsız ve doğrulanabilir bilgileriyle ilgili belirsizlikler sürüyor.