ABD-İsrail Geriliminde Gaza Ateşkesi ve Doha Krizi

ABD ile İsrail arasında Gazze’ye ilişkin bir ateşkes anlaşması üzerinde yaşanan görüş ayrılıkları, Washington-Tel Aviv hattında ciddi gerilimlere yol açtı. Yeni çıkan bir kitabın iddialarına göre, ateşkes planı öncesinde iki ülke arasında güven krizi patlak verdi ve taraflar arasında sert sözler kullanıldı.

Kitapta yer alan bilgilere göre, dönemin ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında gerçekleştirilen telefon görüşmesi gerilimli geçti; Trump’ın Netanyahu’ya yönelik eleştirileri ve baskıları hem Beyaz Saray çevrelerinde hem de İsrail kamuoyunda yankı buldu.

Trump’ın Sert Tepkisi ve “Tüm Yahudiler sendenden bıktı” İddiası

The New York Times muhabirleri Maggie Haberman ile Jonathan Swan’ın aktardığına göre, Trump görüşmede Netanyahu’ya bağırıp “Tüm Yahudiler senden bıktı” gibi ifadeler kullandı ve İsrail’in Gazze için önerilen 20 maddelik planı kabul etmesi gerektiğini vurguladı. Bu sözler, iki lider arasındaki ilişkide güven sorunlarını derinleştirdi.

Doha’ya Yapılan Saldırı ve Beyaz Saray’ın Tepkisi

Kitapta anlatılan bir diğer önemli olay ise İsrail ordusunun Katar’ın başkenti Doha’ya düzenlediği saldırı. Olay, Trump’ın Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’ın, eski İsrail bakanı Ron Dermer ile planı görüştükleri günün hemen ertesinde gerçekleşti. Kushner ve Witkoff, saldırının ardından “Dermer bize yalan söyledi” diyerek durumu Beyaz Saray yetkililerine iletti.

Beyaz Saray çevreleri, Doha saldırısının ardından yaşanan krizi Netanyahu’yu uzlaşmaya zorlamak için bir fırsat olarak gördü ve Kushner ile Witkoff’un, Katar yetkilileriyle yaptığı temaslarda taslak metin üzerinde düzenlemeler yapıldığı iddia edildi.

Görüşmenin Baskısı ve Kamuoyuna Verilen Mesaj

Witkoff ve Kushner’ın, Beyaz Saray’da Trump’ın özel kalemi Susie Wiles’ı uyardığı; Netanyahu’nun planı sabote etme olasılığına karşı tedbirler alındığı ifade edildi. Telefon görüşmesi sırasında Trump’ın, “Bu anlaşmadan geri adım atamazsın… Bu, İsrail için çok büyük bir anlaşma.” şeklindeki çıkışları, Netanyahu üzerinde baskı oluşturdu ve sonuçta kitabın aktardığına göre Netanyahu anlaşmayı kabul etmek zorunda kaldı.

İki liderin bu gergin görüşmeden kısa bir süre sonra ortak basın toplantısı düzenleyip birlik mesajı vermesi, kamuya ilişkin imajı koruma çabası olarak değerlendirildi.

Ateşkesin Uygulanması ve İddialar

Kitapta belirtilenlere göre, Gazze’de ateşkes 10 Ekim 2025’te yürürlüğe girdi; ilk aşamada esir takası, insani yardımların artışı ve İsrail kuvvetlerinin bazı bölgelerden kısmi çekilmesi gibi adımlar uygulanmaya başlandı. Ancak Filistinli kaynaklar, İsrail’in yükümlülüklerini tam yerine getirmediğini ve saldırıların sürdüğünü savunuyor.