Türk Somonunda Hızlı Büyüme ve İhracat Hedefleri

Son yıllarda Türk somonu üretimi ve ihracatı hızla yükselerek uluslararası pazarlarda öne çıktı. Özellikle Karadeniz’de yetiştirilen bu gökkuşağı alabalığı türü, hem miktar hem de gelir anlamında dikkati çeken bir performans sergiledi.

Üretim süreci yaklaşık 20 aylık bir döngüye dayanıyor: Balıklar ilk 13 ay tatlı sularda büyütülüyor, ardından tuzlu su adaptasyonu yapılıp Ekim–Kasım döneminde denize aktarılıyor ve denizde yaklaşık 7 ay boyunca büyütülerek hasada hazırlanıyor.

İhracat ve Pazarlar

Yılın ilk çeyreğinde 19 ülkeye yapılan ihracatla 13.599 ton Türk somonu satıldı ve bu dönemde elde edilen gelir 91 milyon 61 bin 416 dolar oldu. Böylece miktarda %14, değerde ise %8 artış kaydedildi. Geçen yılın tamamında ise sektör yaklaşık 520 milyon dolarlık ihracat geliri elde ederek Türk somonunu sektörün “parlayan yıldızı” haline getirdi.

Lezzet, kalite ve rekabet

Uzmanlar, Türk somonunun Norveç somonundan tür bakımından farklı olduğunu; ancak omega-3/6 ve yağ oranı açısından rekabetçi bir konumda olduğuna dikkat çekiyor. Türkiye yaklaşık 100 bin ton seviyesinde üretim yaparken, hedeflerin büyütülmesi için hem iç tüketimin artması hem de yeni pazarların kazanılması gerektiği vurgulanıyor.

Hedefler ve beklentiler

2030 yılına kadar yaklaşık 1 milyar dolar ihracat hedefi konmuş durumda. Bu hedefe ulaşmak için iç piyasada kişi başına düşen yıllık balık tüketiminin (yaklaşık 7 kg) yükseltilmesi gerektiği, dünya ortalamasıyla aradaki farkın kapatılmasının önem taşıdığı belirtiliyor.

Öne çıkan pazarlar: Rusya, Belarus, Japonya, Vietnam, Uzakdoğu ülkeleri, Kanada ve Avrupa. Ayrıca Japonya ile olan iş birlikleri sayesinde kalite hassasiyetinin arttığı ve bunun diğer pazarlara açılışta avantaj sağladığı ifade ediliyor.

Gelecek perspektifi

Yetiştiricilik sektörünün avcılığın önüne geçtiği, nüfus artışıyla beraber üretimin önem kazandığı belirtiliyor. Türkiye, teknoloji ve otomasyon yatırımlarıyla dünya pazarlarında rekabet edebilecek konuma gelmeye başladı. Uzmanların beklentisi ilerleyen dönemlerde iç ve dış talebin artacağı yönünde.