İran İsrail Savaşı’nda Türkiye ve piyasalar

İran İsrail Savaşı’nda Türkiye dengeli şekilde tarafsızlığını koruyor. İnönü’nün İkinci Dünya Savaşı stratejisi gibi savaştan uzak durmak zorundayız. Türkiye-İran sınırı Osmanlı zamanında belirlenmiş en eski sınırımızdır.(Kasr-ı Şirin Anlaşması 1639) Bu kadar senelik savaşsızlığı bozmak akıl işi değildir. Osmanlı parçalanırken işgalci güçler Anadolu’ya İran üzerinden giremediler.

O zaman da emperyal güçlerle işbirliği yapmadı. Bugün olası kara harekatı için ABD’nin en çok dahil olmasını isteyeceği ülke Türkiye olacaktır. Ancak İran-Irak Savaşı’nı irdeleyip bu tuzağa düşmemek gerekiyor. ABD İran’la büyük bir orduyu savaştırıp silah satar sonra da iki tarafı da parçalar. Irak, ABD müttefiki olarak senelerce savaştı ve sonu kaosa terk edilen, petrolü sömürülen, kısmen bölünmüş bir ülkeye dönüşmek oldu.

Türkiye’nin İran ile uzun bir kara sınırı ve güçlü bir ordusu var. Dünya bizi ABD ve İsrail müttefiki olarak tanıyor. Olası kara harekatı Türkiye olmadan yapılamaz. Umarım tarafsız politika sürdürülür ve bu durum avantaja çevrilebilir.

Gelelim piyasalara. Dolarizasyon azalacak gibi duruyor, İran’ın Yuan ile petrol satma ifadesi Yuan’ı değerlendirebilir, aynı şekilde Rus Rublesi de enerji krizi nedeniyle değerlenebilir. Ukrayna Savaşı ve ambargo ile değer kaybeden Ruble Rusya’nın güçlü politik duruşu ve elindeki doğalgazın kıymete binişi ile yavaş yavaş degerlenecektir. Bunlardan almaya alışkın değiliz ama artık akılda tutmakta ve takip etmekte fayda var. Borsa’da BOFA satış tarafında olsa bile önceki savaşlardaki gibi dramatik düşüşler olmadı. Çünkü borsadaki düşüş ve ekonomideki ani bozuluş Türkiye’yi NATO ve ABD’den uzaklaştırabilir. Türkiye’ye ihtiyaçları varken önceki olaylarda olduğu gibi borsayı aniden düşürmüyorlar.

Yine de temkinli hareket etmekte ve makro etkiyi hesaplamakta fayda var. Dengeler kuruluncaya kadar dalgalanmalar olsa da altın ve gümüş gibi madenlerde düşüşün devam edeceğini tahmin ediyorum. Bugün grafikleri inceledim tahmin ettiğim dip değerler var ancak rakam yazmak istemiyorum. Şu ara panik satışları da aşırı alımlar da çok riskli olur. Kademeli alım-satım şeklinde temkinli davranmak daha güvenli duruyor. Her an yeni silahların devreye girip dengeleri degiştirebileceğini de akılda tutmak gerekiyor. Gümrük savaşları bittiği için de kıymetli madenler düşüşe geçti. Şu ara Trump gümrük vergisi konuşacak durumda değil.

Hürmüz açılsa bile vurulan tesislerin onarılıp eski üretimine ulaşması zaman alacaktır. O yüzden petrol krizi Hürmüz Boğazı açılsa bile hemen bitmez. Açılmaya tepki olarak petrol fiyatları bir miktar düşse bile yavaş yavaş yeniden yükselebilir. Petrol fonları da yatırım için takibe alınmalı.

Elinde kıymetli madeni olanlar biraz üzüldü ama kıymetli madenler trade için alınmaz, uzun vade yatırımıdır ve uzun vadede her zaman değerlendiği dönemler olur. Acil ihtiyaç olmadıkça al unut stratejisine uygun yatırım araçlarıdır.

Gümüşün ise teknolojide ve üretimde kullanımı arttığı için özel bir durumu var. Eğer gümüş yerine kullanılabilecek bir iletken bulamazlarsa teknolojide gümüş çağı başlayacak ve uzun vadede gümüş emtiaların başı olacak.

Sakince izleyip günlük verilerle üzüntüye kapılmayın.

Barışı sürdürüp kalkınmayı başardığımız günlerin gelmesi dileğiyle.