CHP’li Sarıbal: “Pamukta 34 Milyar Dolar İthalata Gitti, Üretimden Kaçış Teşvik Ediliyor”

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Türkiye’de pamuk üretiminin düşüşüne dikkat çekerek, yanlış tarım politikaları ve yetersiz desteklerin üreticiyi pamuktan uzaklaştırdığını, net ithalat bağımlılığının artmasına yol açtığını söyledi.

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, TBMM’de düzenlediği basın toplantısında Türkiye’nin pamuk üretiminde ve dış ticaretinde yaşanan krizlere dikkat çekti. Sarıbal, iktidarın ithalata dayalı tarım politikalarının pamuk üretimini zayıflattığını ve ülkeyi net ithalatçı bir yapıya sürüklediğini belirtti.

Sarıbal’ın paylaştığı verilere göre Türkiye, 2025 yılında 1 milyon tonun üzerinde pamuk ithal etti ve 1,7 milyar dolar ödedi. AKP döneminde lif pamukta yaklaşık 2,25 milyon ton ihracata karşılık 19 milyon ton ithalat gerçekleşti. Bu dönemde 4,36 milyar dolarlık ihracata karşılık 34,1 milyar dolarlık ithalat yapıldı.

Sarıbal, “Maliyet üreticiyi eziyor, destekler göstermelik kalıyor, fiyat politikası üretimi cezalandırıyor. Bu koşullar pamuktan kaçışı teşvik ediyor” dedi.

Üretimde Düşüş ve Kuraklık Etkisi

Türkiye’de pamuk üretimi son yıllarda hem kuraklık hem de plansız tarım politikaları nedeniyle geriledi. 2024 yılında 2 milyon 243 bin ton olan kütlü pamuk üretimi, 2025’te 1 milyon 935 bin tona düşerek yüzde 13,7 azaldı. Sarıbal, Türkiye’nin pamuk ekim alanlarında 465 bin hektarla 12’nci, üretimde ise 7’nci sırada yer aldığını söyledi.

ICAC verilerine göre 2025-2026 sezonunda Türkiye’de pamuk ekim alanlarının 430 bin hektara, üretimin ise 780 bin tona düşmesi öngörülüyor. Sarıbal, pamuk ve tekstil sektörleri için stratejik öneme sahip olan ürünün ithalat bağımlılığının artmasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Çiftçi Desteksiz ve Zarar Ediyor

Sarıbal, artan maliyetlere karşın üretici fiyatlarının yeterli olmadığını belirtti. “Pamuk üretim maliyeti kilo başına 25–28 TL arasında, hasat döneminde fiyatlar ise 26–31 TL civarında kaldı. Yani çiftçi ya zarar etmiş ya da sıfıra yakın karla üretim yaptı. Destekler ise kilo başına yaklaşık 2,2 TL ve yetersiz” dedi.

Üretici Örgütleri Etkisizleşti

Pamuk üretimindeki düşüşün bir diğer nedeninin üretici örgütlerinin güç kaybetmesi olduğunu ifade eden Sarıbal, Tariş Pamuk Birliği, Çukobirlik ve Antbirlik’in piyasa üzerindeki etkisinin önemli ölçüde azaldığını söyledi. 1998/99 sezonunda bu birliklerin kütlü pamuk alımlarındaki payı yüzde 25 iken, 2024/25 sezonunda yüzde 3,5’e düştü. Sarıbal, “Üretici örgütsüz, piyasa tüccarın insafına bırakılmış durumda. Bu koşullarda pamuk üretimi değil, pamuktan kaçış teşvik ediliyor” dedi.