CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal:

“2025’te bitkisel üretim 16 milyon ton düştü, şap hastalığının faturası 162 milyar TL”

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 2025 yılı tarımsal üretim rakamlarını değerlendirdiği basın açıklamasında, zirai don, kuraklık ve hükümetin uzun süredir uyguladığı tarım politikalarının bitkisel üretimi ciddi şekilde gerilettiğini söyledi.

Bitkisel üretimde ciddi düşüş

2024’te 136,9 milyon ton olan bitkisel üretimin 2025’te yüzde 11,6 azalarak 121 milyon tona düştüğünü belirten Sarıbal, ürün gruplarındaki gerilemenin tarla bitkilerinde %9, sebzelerde %1, meyvelerde ise %31 olduğunu açıkladı. Bazı kritik ürünlerdeki düşüşler ise şöyle:

• Buğday: %13,7 azalarak 18 milyon ton

• Arpa: %25,9 azalarak 6 milyon ton

• Nohut: %28,2

• Kırmızı mercimek: %38,3

• Yeşil mercimek: %58,1

• Yağ bitkileri: %11,1

• Pamuk: %13,7

Rekor ithalat ve çiftçiye olumsuz etkisi

Sarıbal, 2025’te özellikle mısır ve soya ithalatında Cumhuriyet dönemi rekoru kırıldığını, yılın ilk 11 ayında 4,3 milyon ton mısır ve 3,7 milyon ton soya ithal edilerek 2,7 milyar dolar ödendiğini belirtti. Gümrük vergilerinin düşürülmesi ve sıfırlanmasıyla ithalatın arttığını, bunun çiftçinin emeğini değersizleştirdiğini ve çok uluslu şirketlerin kasasına milyarlarca dolar aktardığını vurguladı.

Hayvancılıkta ithalat ve şap tehdidi

2025 yılı itibarıyla sığır, manda ve keçi varlığının 2020 seviyesinin altına düştüğünü söyleyen Sarıbal, kırmızı et ve süt üretiminin nüfus artış hızının gerisinde kaldığını belirtti. Yılın ilk 11 ayında 674 bin baş canlı hayvan ve 56 bin ton kırmızı et ithal edilerek toplam 1,5 milyar dolar ödendiğini açıkladı.

Ayrıca, şap hastalığının hayvancılığı ciddi şekilde etkilediğini belirten Sarıbal, hastalığın ekonomiye vereceği zararın yıllık 4,1 milyar dolar (162 milyar TL) olarak öngörüldüğünü söyledi. Bir diğer önemli sağlık tehdidi olarak kuş gribini de hatırlatan Sarıbal, hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla yaklaşık 2,5 milyon kanatlı hayvanın itlaf edildiğini açıkladı.

Sarıbal, açıklamasını şöyle tamamladı:

“Son 16 yılda halkın 13,5 milyar doları Güney Amerika ve Avrupa’daki üreticilere aktarıldı. Buna rağmen sorun çözülmedi, çünkü bu iktidar üreticiyi değil ithalat lobilerini tercih etti.”