Sanal kumar gençliği tehdit ediyor!
Gençler arasında hızla yayılan renkli ve masum görünen mobil oyunların, aslında ciddi bir sanal kumar bağımlılığı riski taşıdığına dikkat çeken Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Sedef Koç Bal, “Bu oyunlar beyinde dopamin salgısını artırarak haz duygusunu tetikliyor. Bu haz arayışı yalnızca oyunda vakit geçirmekle sınırlı kalmıyor; pek çok genç oyuna para yatırarak süreci daha da ileri taşıyor.” uyarısında bulundu.
Renkli oyunlar sanal kumar tuzağına dönüşüyor
Dijitalleşmeyle birlikte kolay erişim ve akran baskısının gençleri risk altına aldığını söyleyen Koç Bal, bazı mobil uygulamaların renkli ve eğlenceli tasarımlarla gizlenen birer bahis sistemi olduğuna dikkat çekti:
“Renkli şekerleri eşleştirme, kombinasyon yapma gibi masum görünen oyunlar üzerine bahis konulduğunda kontrol kaybına yol açabiliyor. Şans oyunu hissi veren bu uygulamalar, maddi kayıplar ve davranış değişiklikleri nedeniyle sanal kumar bağımlılığına işaret ediyor.”
Bu oyunların tetiklediği dopamin salınımının bağımlılığı hızla derinleştirdiğini belirten Koç Bal, özellikle kaybettiklerini geri kazanma isteğinin gençleri döngünün içine çektiğini vurguladı.
Kaybettiklerini kazanma hırsı bağımlılığı besliyor
Gençleri bu oyunlara çeken en güçlü etkenlerden birinin kazanma–kaybetme döngüsü olduğunu belirten Koç Bal şunları söyledi:
“Hızlı kazanma hissi heyecan veriyor, ancak kayıplar arttıkça ‘Kaybettiklerimi geri almalıyım’ düşüncesi devreye giriyor. Bu döngü bağımlılığın temelini oluşturuyor. Bir diğer önemli etken ise oyunun akran çevrelerinde popüler olması. Gençler dışlanmamak için bu deneyime dahil olabiliyor.”
Aileler bu belirtilere dikkat etmeli
Koç Bal, ailelerin erken fark etmesi için dikkat edilmesi gereken kritik belirtileri şöyle sıraladı:
-
Oyuna yatırılan bahisler nedeniyle kontrolsüz para harcama
-
Sık sık ihtiyaç dışı para talebi
-
Dijital cihazlarda önerilen sürelerin üzerine çıkma
-
Akademik başarıda düşüş, okul devamsızlıklarında artış
-
Sosyal aktivitelerden geri çekilme
-
Evde fiziksel olarak bulunsa bile zihnin sürekli oyunda olması
-
Engellendiğini düşündüğü durumlarda öfke ve tahammülsüzlük
-
Aile ortamından uzaklaşma
Bağımlılık ilerleyince yalan söyleme ve gizleme davranışları başlıyor
Sanal kumar bağımlılığı yerleştikçe, gençlerin hem utanç hem de oyuna devam edebilme isteği nedeniyle yalan beyanlar, gizleme davranışları ve mali problemler yaşadığını belirten Koç Bal, bu aşamada profesyonel yardımın şart olduğunu söyledi.
Tedavide aile desteği kritik rol oynuyor
Tedavi sürecinin yalnızca oyuna erişimi kısıtlamaktan ibaret olmadığını vurgulayan Koç Bal:
“Amaç; davranışın altında yatan nedenleri anlamak, gerekirse ilaç desteği sağlamak, riskleri belirlemek, baş etme yöntemleri geliştirmek ve finansal yönetim planı oluşturmaktır. Ailelerin görevi sınırsız maddi destek sağlamak değil; sağlıklı sınırlar koymak, doğru iletişim kurmak ve sürece aktif şekilde katılmaktır.” dedi.
Dijital dünyanın hızla geliştiği günümüzde, çocuk ve gençlerin bu risklerden korunmasında aile farkındalığı ve profesyonel destek büyük önem taşıyor.